ابزار وبمستر

جانیم ترکمن | بشقه شعر لار (3)

کونگلوم آچیلماز

شکلک های محدثه

یوره گیم داریغیـــــــــــــــــپ گونگلوم آچیلماز
حیران قالیپ بو دونیـــــــــــــــــــانینگ ایشینه
وجدانی دپه لأپ پیس دن قــــــــــــــــــاچیلماز
یاغلی طاغام دِگمز کوپونگ دیشیـــــــــــــــنه


 طانابی چویروك دیر بو قیسغا عومر ونــگ
چیغ هم قوري، آیاغینا یاقیلیــــــــــــــــــــــار
توسسه سی ایذا دیر یانان کومــــــــــــورینگ
اود یانیپ اؤچن سونگ کولـــــــــــــی قاقیلیار

شکلک های محدثه
 هـر کیمینگ یولداشی بولار عــــــــــــامالی
ادِن ایشینگ ایل گؤزوندن ســــــــــــاویلماز
بیري تأزه گ یِر بیري یـــــــــــــــــــــامالی
آراسســــــــــــــــا یامالی هیچ و اغت قاویلماز

شکلک های محدثه
چاغالیقدان یاشا پ گلـــــــــــــــــن یولداشلار
بیر بیردن ساویلیپ آیــــــــــــــــیردي یولون
یورکدن سر ایچیپ قانان سیــــــــــــــرداشلار
قویوپ گیتدي بو گون ساغ بیلن ســـــــــــولون

شکلک های محدثه
شادلیق هم زور بیلن اله گلمــــــــــــــــــه یار
شادلیق اوچین دورموش یاغشــــــــی بولمالی
شادلیغینگ قادیرنی هر کیم بیلم هیـــــــــــــار
شادلیغا دوتارلی باغشـــــــــــــی بولمالـــــی

شکلک های محدثه
بگِنِیأندیر آدام پاخـــــــــــیر گِلجــــــــــه گه
عؤمور چؤپی آزال یانین بیلمــــــــــــــــــأنی
یاغشی دورموش گرِكِ مبلغیپ گولجه گــــــــه
" سرخوش " گول سن قالار قوشغینگ اؤلمأنی

شکلک های محدثه
( سرخوش )


انه دیلینگ
دیلینگ انه دیلینگ بارماسا دیلینگ
اول دیلدن دیل بولماز شونی هم بیلینگ
سایراماز هیچ بلبل غونچه گورمه سه
گیلینگ غونچه گله شاد بولوپ گولینگ

الینگدن گیلایسه انه دیلینگی
سوو بریپ ساقلا سن غونچه گلینگی
قوجورونگ غیراتینگ بولاسه اگر
ساوماغیل گؤزونگدن گؤزل ایلینگی

انچه مه ییل بولدی دیلیمه ظلوم
هر یاغدای بولسا - دا قاقیلماز کولوم
اجه سین چاغیریپ " مامان " دییه نه
نأمه آد داقجاغین بیلمه یار دیلیم

گاوشاپ دورن سیغیرا هم باقارسینگ
اُول هم آصلین ییتیرمأنی " مو " دییر
ترکمن لیگینه قینانیان هم تاپیلار
ایکی سانی دیجک بولسه " دو " دییر

پارس دیلی شکر دیر دیب لر اوزال
هونارلی تورک ده هم تاپیلار غزل
شکره شکیم یوق سویجی دیر آق دیر
هر کیمینگ اؤز دیلی اؤزینه گؤزل

" آصلین دأنن کافر " دییلیشی یالی
هر یاغدای دا ترکمن دیلی قورلایلینگ
بیله لیکده دوستلار " سر خوش " بولوبان
لای باسان چشمأ نی قازیب دورلالینگ

( سر خوش )

تركمننگ ميراثي

اينــــــــــــدكي چاقالار، اينديكي ياشلار،
نِه قولپاقي بيلــــــــــــــــر، نه‌دِه قالپاقي....
اونگ‌لرينده قويسانگ قورقي‌دان هاشلار،
شُو نأمه؟ ديياي‌ســــــــانگ بيلمز تلپگي.

ياد‌ـ دان چيقيپ باريار يـــــــــــوق زاديميز،
سوراسانگ بيلمزلرديشليـــــــــگ نأمه‌دِر.
توركمن‌ليگدن قاليپ باريـــــــار، آدي‌ميز،
بيلمز داشليق نأمه، ايشــــــلينگ نأمه‌دِر.

«چوقاي»، «چاريق» آيلانـــــــايين آدينگا،
البته يخشي‌زات، وِرنـــــــــــــي ـ كتابي.
قرميز دونيم يِه‌تيلمه‌ســـــــــــــه، دادينگا،
اِرته اؤداپ بولماز، بيگ خطــــــــــــــــــاني.

«دِرتي» ديشلرينه دِگمه‌ديـــــــــــگ ياشلار،
غاراض توُويي گورســــــــــــه آش‌ميقان ديير.
«يارما» ايي‌يپ گيجه ياتــــــــــماديق باشلار،
«يارما»‌ـ دا بير حيلي ايــــــــــش ميقان ديير.

پُسسيق‌ليق چؤرة‌گه ســــاري‌ياغ سينگن،
آيديلماسا نيردة‌ن بيلســـــــــــــين اُوماچي.
تمديرينگ باشيندا بير كؤكـــــــــــــأدينگن،
«كِ» ديمان كأنگ برر تامدير آغـــــــــــاچي.

بُو باراداسيز گُناكأر دأل‌ســـــــــــــــــينگيز،
بيز يازيقلي آييدماندريس ســــــــــــــيزلره.
دورموشسنگ شهدي‌سيز مثلي بال‌سينگيز،
آچيق‌لايين قولاق قويســـــــــــــــانگ بيزلره.

قديم ـ قديم زامـــــــــــــــــــــان‌لاردا بابالار،
بير ياشاندا، چاقا قولپــــــاق قُوي يارميش.
سيلاق‌سيز ميش قولپاق‌سيزجا چاقالار،
قولپاق ساچي بارچاقالار ســـــوّييارميش.

اور پَهم‌نگه ديم بُورمي بِســــــــــــــــــنده،
«سامورائي»‌نگ كلّ‌سي‌ني گورة‌ن سينگ.
سيريقلي كلّه‌نينگ خود‌دِپه ســــــــــينده،
اُوزين ساچا خايران قاليپ دورة‌ن ســــينگ.

شُو ساچا اي بالام قولپــــــــــــــاق دييرلر،
بير قولپاقي بِه‌زاپ يوزييل ســــــــــــــاقلانيار.
مانگلاي ساچا جانام قالپاق دييرلــــــــــــــر،
قالپاقادا حورمات قــــــــــــــــويوپ حاقلانيار.

«تلپگه» آتالار نامــــــــــــــــوس دييرميش،
«بوخورتلپگ» تلپگ‌لرينگ يخشـــــــي‌سي.
شونگ اوچينام قووانج بيلــــــــن گيرميش،
ياش‌اولي ـ ياش‌كيجي ـ مُلّا ـ باخشي‌سي.

«ديشليگ»‌نگوررينگي‌ ديسنگ سويجي‌در،
بالّلي جيغينگ ايلكي‌ديشـــــــي چيقاندا،
پاتراق‌ سِه‌چيلياندر، پول‌دِر ســـــــــويجي‌در،
واخ آيدمالي بولدوم پاتراق حـــــــــــاقيندا.

پاتراقا، ياد ديلده ذرّت دييلـــــــــــــــــــيأر،
پوفك چيقيپ اول هم قـــــمّت‌دان قاچدي.
كأته‌ اود‌ـ دا كـــــــــــــــــباب اديپ اييليأر،
بلال آدلي اِنه ديلـــــــــــــــــــه يول آچدي.

«چوقاي»، «چاريق» قديم كوُشينگ آدي‌دِر،
اؤز دورينده كوُويشلرينگ كــــــــــووشيدي.
چوپان‌لارينگ شِنـــــــــــــــدم گر‌گ‌زادي‌دِر،
آرمان اولام تاريخ ايچـــــــــــــره قوُويشدي.

«دِرتي» حقدا گوررينگ برسم ياش لارا،
قديم ساري ياغا آتيــــــــــــليان، توُويي.
بي‌شه‌ن وقتي ايســـــــــي‌ يايرار داش‌لارا،
خورش‌سيز‌ـ دا بولــــــسا قوُويي‌دِر قُوويي.

دأنه آشــــــــــــــا «يارما» دييليار قُوزيم،
«يارمــــــــــا» ايين اوزاق گيجه آجيق‌ماز.
بيزة گــــــــــورمان گچديگ اي قارا گوزيم،
گورمه‌ســـــــــگده گوُوين ـ قارين اوجيگ‌مز.

تامدير آغاچ «كيســـــــــــــه‌وي»‌دِر بالالار،
«اُوماچ» ساري ياغا دوغـــــــرالان چورة‌گ.
بار بيله‌نيمي آيديپ برديـــــــــــــــم جانالار،
حأضرم كوپي‌رأگ آيديان‌لار گـــــــــــــــرة‌گ.

قربان‌! بِك ساقلاي‌لينگ آصلـــــــــيميز‌نأمه؟
آنگري‌ميز «اوغوزلار» آصلــــــــي‌ميز توركمن.
آصلي نگي بي‌نينگه، باغـــــــــــــرينگا ياما،
غانيميز، قوقيميز، نســـــــــــلي‌ميز توركمن.

« قربان گیلدی آهونبر »

قربان صحت بدخشان

آدامينگ قدريني بيلمه لي ايلكي

آرماندا اوپيپ غوچماديم...

غولويندان شراب ايچمه ديم

اولينچام سانا گچمه ديم

بير ييرتيق جولينگ درديندن

«كمينه»
قربان شاهير 1325 نجي شمسي ييلينگ قربان آييندا آنّا آغشامي گنبدكاوس شهري نينگ تكه لر محله سينده بير غاريپ ماشغالادا دونيا اينيپ دير . قاقاسي خداي بردي «ايل ايچينده اونگا غارري باي آقا دييه ر ديلر» ، قربان آيي دوغلان سونگ اوغلونا «قربان گلدي» آد داقيار.

قربان گلدي داغي 3ساني دوغان ديلار بيرانه دن بيرآتادان ، ميراد عالي اينگ اولي لاري ، كعبه يكه جه عيال دوغان لاري و قربان گلدي كؤرپه دوغان لاري دي .

قاقالاري غارري باي آقا اوغلان لاري هنيزمانا دوشمانكا آرادان چيقيپ دير.

ايكي ييل دان سونگ هم اجه لري گورگولي تووي دايزا ، آتا واطانيني زارلاپ ، ياشليق دؤوريني گيچره ن گوزه ل اوبالاريني يادلاپ ، انه سؤيگي سيندن دولي مأهري غانماديق چاغاجيق لاريني يالنگيز تاشلاپ گيديپ دير.

اجم جانيم زارلاپ اؤتدي دونيا د ن

تليم گزه ك اؤز اوباميزي يادلاپ

كأماحال لار بولسا يالاندان چيندان

شيرين آرزو بيلن گؤنيني شادلاپ

اجه لري قاقالاري بارقادا بيــرغارني آچ بيرغارني دوق ليغا انديك ادن چاغالار ايندي اؤز كؤبك لريني اؤزلري كسمه لي بوليارلار.

هرنيچك هم بولسا ايل ـ گؤن بير غووي زات ، غارري بايينگ چاغاجيق لاري خورـ خومسي بولماسين ديييپ همده اولارينگ آراسيندا گؤزه گؤرنن ناچار بار ديييپ حوسسالاري ياغني قربان شاهيرينگ دايي توپاري اولاري اؤز يانلارينا گؤچوريپ گه تيريارلر ، همده ايلأب گؤنلاپ اولارا يكه جه اوتاغلي جاي ساليپ بريارلر . من شول واغتلار 6-5 ياشينداقي چاغاديم ، اول يكه جه اوتاغلي جاي ولين هنيزه بوگونه چنلي گؤزيمينگ اؤنگوندن گيده نوق اونونگ سبابي اول جاي مه نينگ اوچين ، مه نينگ دنگ دوشلاريم اوچين بللي بير غاچيپ آتالغادي ، اير ارتير گيج آغشام بللي بير واغتي بولمازدي ايسلأن چاغيميز شول جايا اويشرديك . كعبه اوزين بويلي ، آغاچ اتلي ، آق يوزلي ادنلك هامراق بيرغيزدي ، اول بيزي هم اؤز جيگي سي قربان گلدي دن آيري گؤرمزدي ، سهل گيجا غالساق واخ جيگيم جان نأمه گيجاغالدينگ ديييپ گؤلر يوزبيلن بيزي غارشي لاردي . كعبه گيجه گونديز ارش ساناپ ير يومروقلاماغا ارضا دي ولين بولار بولماز غاپا بارماجاغي چيني دي . بيريني كسيپ بيريني يوورده ر دي ، اول جاينيگ تؤروني غوراماسيز گؤره نيم ياديما دوشه نوق . كعبه اجه كميز هم كؤپلنج شونونگ اوستونده ياتيپ توراردي ، جاينيگ غالان ياريسي ولين بيزينگ يالي چاغالارينگقي دي . يؤنه نأمه اوچين قا عاصيرلار بويي گؤزل گلين غيزلارينگ غانينا بويالان اولارينگ غويون گوزله ري نينگ نورينا چاييلان حالي ـ حالچانگ بازاري شيله كسات بوليارقا و بو عاجاييپ صونغاتي دؤرتيأن لر كمسيديليار كا؟ گؤونيمه بولماسا قربان شاهير شو آشاقداقي سطيرلري كعبه لرينگ آديندان و اولارا دويغي داشليق بيلديرمك اوچين يازان يالي بولوپ دور:

غاريپ غيز من گنگ گؤرمانگ

خورـ خومسي هم ديييپ يؤرمانگ

دونيانگ اينگ بايي ديسم

حايران هم غاليپ يورمانگ

حايران غالينگ بيرزادا

نأمه اوچين آدام زادا

بيركؤپيك بهاء برمأن

يتمه يار هيچ كيم دادا

گيجه گونديزحاراسات

كوجي سورمك ده ره سات

آلتين قيمات بهالي

آرمان بازارلار كسات

من هونارينگ بايي من

گوزه ل لرينگ آيي من

صونغاتيم دونيا مشهور

آليان غوري پايي من

احسان‌ قايسي‌ بيلينمز

درديم‌ كوپدور، دياريمدان‌، دوريمدن‌
خير قايسي‌، احسان‌ قايسي‌ بيلينمز...
ظ‌الملارينگ‌ جفاسيندان‌ جوريندن‌
اسلام‌ قايسي‌، ايمان‌ قايسي‌ بيلينمز

صحبتينده‌ حق‌ كلامين‌ سويلان‌ يوق‌
مجلسينده‌ بير نصيحت‌ ايلان‌ يوق‌
حلال‌ قايسي‌، حرام‌ قايسي‌، سايلان‌ يوق‌
سود قايسي‌ دير، زيان‌ قايسي‌ بيلينمز

خلايقده‌ گورلده‌ يوق‌، گوريم‌ يوق‌
بايلاريندا سخاوت‌ يوق‌، بريم‌ يوق‌
خاتين‌لاردا حيا، قيزدا شرم‌ يوق‌
ادب‌ قايسي‌، اركان‌ قايسي‌ بيلينمز

كيشي‌نينگ‌ مالينا گوزون‌ آلديرلار
تعصيب‌ اديپ‌ كونگله‌ كينه‌ دولديرلار
بير-بيريني‌ ناحق‌ يره‌ اولديرلر
نوربات‌ قايسي‌، امان‌ قايسي‌ بيلينمز

" مختومقلي‌ " جان‌ ميهماندير، گووره‌ لاش‌
ياغشا دوست‌ كوپ‌، يامان‌ بولسانگ‌، يوق‌ قارداش‌
بو ايامدا، باش‌ - آياقدير، آياق‌ - باش‌
ياغشي‌ قايسي‌، يامان‌ قايسي‌ بيلينمز
مخدوم قلی فراغی

باراتمك

بار زادي باراتمك هر كيمينگ ايشي،
يُوق‌ دان بار‌ اٍتمأنه گره ک دیر كِشي....
گون به گون گُويچله‌ نيپ قلم‌يازيشي،
ترس گُويجي، ترسينه قانگیريان گِره گ.
""""
بيزه، اِنسان گرگ، إنسانينگ گُلي،
سؤزلأنده دُوزلاسين، ظاليمي‌ديلي،
غافل‌ليقدان دوشمان آلايسا، چؤلي،
بُويون اُونگورغاسین اُونگوريان گره گ.
""""
عالِم گرگ، حَق سؤزيني سؤزله‌ سين،
عاقل گرگ، اؤز آصليني ايزلاسين،
عادل گرگ، عجيزلري گؤزله‌ سين
ايلي بيلن آغلاپ، اِنگره يأن گرگ.
""""
يؤنه يانگراپ اُوتيرديمانگ قارّري‌لار،
اُولانگ پَهمي، پّهمي‌ميزه قاریلار‌،
قاوون-‌دا، يِه‌تيشسه اؤزي ياري‌لار،
بيزه شيله قارّراپ يانگرايان گره ک.
""""
قوجير گره ک، غايرات گره ک يیگيده،
هُجوم قيلسا، لِرزان ساليسن ياغي-‌دا،
گرگ بُولسا، بِلنِد باشلي داغي-‌دا،
كُؤكي بيلن دُويبدن سُوغوريان گره گ.
""""
بُوگون كي، قيزلارميز اِرتيركي اِنه،
دُویر دیر آيلانار، دولانارينه،
و پالي اوغيل ـ قيز عزيز واطانا،
شيله قِيت‌چي ليقدا دُوغوريان گره گ.
"""""
1361
***
شعر ( قربان گیلدی آهونبر ) دن فکر اتیارین

 

یؤرگینگ سرینی آیتمالی بولدیم
سرداش بولیب آیداین من دردیمی
قول بیریب الیندن توتمالی بولدیم
شو گؤزل بیلاسین منینگ دادمی

اوزاق دان بارارین گؤزیمی تیکیب
حسرت دن هرزمان اه - زار چکیب
شوم رقیب غویمسن الیمدن آلیب
غولایدن غالقانیب گورملی بولدیم

نظرین سالاندا، باغریمی یاقیب
یانیمه گیلادی، غاشینی قاقیب
کأ اویله - کأ بویله سنینه باقیب
شوندا سارغاریب دورملی بولدیم

الینی غاوشیریب, یوزیمه غراب
گوزنی گولدیریب برادی جوغاب
یؤزینی سیلایب ادادیم توغاب
بوینینا ال سالیب اوتملی بولدیم

( محمد یعقوب بیات )

 

 

چاتيپ‌ بولمايار

ايكي‌ داغينگ‌ آغاجی نينگ‌ باشي ني‌
دويبي‌ بير بولماسه‌ , چا تیپ‌ بولمايار
مـعـلقی نینگ‌ آغير نهنگ‌ داشــي نی
قـــول‌ بيلن‌ گوتاريب‌ ، آتيپ‌ بولمــــــايار

كــلــتــه‌ دينــگ‌ دن‌ بولــماز بييك‌ مناره‌
يامان‌ خاتين‌ دوشســا بير ياغشي‌ اره‌
باشــين‌ كســيپ‌ ، قانين‌ دوكوپ‌ كناره‌
يا اولدوريب‌ ، يا - دا ســــاتيپ‌ بولمايار

ايل‌ ايچينده‌ ســـنينگ‌ اولالســـا آدينگ‌
ســـني‌ يامان‌ گورمز ياقينينگ‌، يادينگ‌
قولونگ دا بولمـــاســه‌ بير گرك‌ زادينگ‌
منكگي‌ ديييپ‌، باشين‌ توتوپ‌ بولمايار

فقيرلار مال‌ ديــــير ، باي لار زر ديـــيـر
يكه‌ اشك‌ لی , آط‌ بر ، اسريك‌ نر ديـير
دنيا دن‌ دويمـــــاق‌ يوق‌ ، ينـه‌ بر ديـير
كونگول‌ مــقــصدينه‌ يتيب‌ بولــــــمايار

هــــر كيــــم‌ الين‌ گــرر فاني‌ جهـــــانا
ساغليق دا جفا بيير بو شـيرين‌ جانا
بو دنيا بيل‌ باغـــلان‌ , قــــالار زيـانــــه‌
دنيا دوســــــت ليغینه‌ بيتيب‌ بولمايار

كور فقير لار , گوزوم‌ ! ديير گــورمه‌ سه‌
آغساق لار آياق‌ سيز توتوپ‌ يورمه‌ سه‌
هركيمينگ‌ ايستاگين‌ تانگري‌ برمه‌ سه‌
باريب‌ , مانگا بر ! دييپ‌ توتوپ‌ بولمايار

( مختومقلي‌ ) نصيحتـــــيم‌ بولماسـا
سانا گچمن‌ هر كيم‌ قولاق‌ سالماسا
ييگيت‌ كونگول‌ سويه‌ني نی آلماسـا
اينجاليپ‌ ، فـراغـت‌ ياتيــــــپ‌ بولمايار

( مختومقلی فراغی )

قوشغی و قالئب لار


ادبیات اوُرئن باسارئنئنگ وکیل لری قوشغی نی بیر سویجی سوز آغرامی دس دنگ، تاپاتای و قاپئالی و هنگلی و اوقوجینی و اِشیتگوٌجینی اؤزی بیلن و هم دیر، خیال مرتبه سینه میندرن سوز دییب آد قویئب دیرلار. مئثال اوچون:
گوٌن خانجارئن گؤنگدن یره اؤراندا گوٌنه غارشی دوغان آی تک گؤزل سن
« فراغی»
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
یادا
آسمانئنگ گؤزی ـ ده گؤزه نگیندن مانگا هایبات بیلن آیغئنلی گوٌلیار
« عبدالقهار صوفی راد»
بو سطرلرده شاحیر گونه خانجار بریب و یا آسمانا دارا گوز بریب اوقوجینی پکره باتریار.
بیت: بیر قوشغی نگ اینگ آز مئقدارئنا بیت دییب آد قویارلار.
مئثال:
بولمئشام حیران واله ایشیمیز افغانی یر حالئمئز عشقئنگدا شؤیلا گوُنگلی میز ویرانی دیر
«غایب ناظار غایبی»
مصراع: دس دنگ و تای سؤزینگ اینگ آز مئقدارئنا مصراع دییرلر.
مئثال:
سویسئزپل دی منینگ گونگلیم سانگا باغلی نملی گوٌنیم
اووالقی مصراع اینکنجی مصراع «حاجی مراد آق»
ردیف:اؤز باشلی بیر کلمه قوشغی نئنگ آخرئنـدا گلیب بیر اووادان آهنگ بیلن قوشغا گؤزل لیک بریار
سریم سانگا صاداغا ساللانغئن بأری دلبر گؤوسینگ کوهی بولغارئنگ گوٌمأنیم غاری دلبر
«مأتأجی»
قاپئیا:هر بیت نگ مصراع لارنئنگ سونگئندان گلیأن کلمأنینگ آخرقی حارپلاری بیله بولسا اوُل کلمأ «قاپئیا کلمه سی» دییب آد بررلـر. قاپئیا هر بیر قوشغا اوُوودان لئق و گؤزل لیک بریأن اوُصئل لارئنگ بیری دیر.
مئثال:
توُلقونسئن دنگیزلر، دایانسئن داغ لار تأزه غوُنچا باغلاب، بوُی آلسئن باغ لار
داغ – باغ(قاپئیا) «ستارسوقی دان»
آغرام(وزن): قوشغی نئنگ هر بیر مصراع سئندا اوُقوجی بیرتایلی آهنگینگ باردئغنی آنگلایار شونگا قوشغینگ آغرامی یا «وزن» دییب آد قویارلار.
مئثال: یوزی ماهی تابانئم گوٌن یالی آیا دؤندی «فراغی»
یـو1+زی2+ما3+هی4+تا5+با6+نئم7 گوٌن1+یا2+لی3+آ4+یا5+دؤن6+دی7
بو گؤرنیشی یالی بو بیت ده هر مصراع یدی هجادان دوغری لانیب یازئلئب دیر.
قوشغی لارئنگ آغرامی اوٌچ قئسئم دیر:
1ـ یدی(7) یا سککیز(8)هجایی (ینگیل آغراملی قوشغی)
2ـ اوُن بیر(11) هجایی(اوُرتا آغراملی قوشغی)
3ـ اوُن دورت، اوُن بأش و یا اوُن آلتی هجایی(آغئر آغراملی قوشغی)
تخلص: شاحیر قوشوق ویا سنتی قالئب لاردا اینگ سونگئندا اؤز آدئنی و یا لاقامی آدئنی گتریب شو قوشغینگ اؤزیندن دگینی آنگلادیار.
مئثال:
دیمه شابندأنینگ سوزی خاطادا سوز آغئزدان چئقساقالار فوتادا
یموت گؤگلنگ سویین خان دا آتادا هیچ یرده بیرسن دک پـری گورمه دیم

تاییارلان: قمرالدین سیدی
منبع :
http://www.magtymghuly.ir/modules/news/index.php?start=155&



اوندا نه آرمان .

ایلیمینگ دردینه بولسادیم درمان .
اوندا نه آرمان .
واطانا ایله سم جانیمی قربان .
اوندا نه آرمان .

پرزندین سیلایار مهربان ایلیم .
بولایسام ایلیمه من هم مهربان .
اوندا نه آرمان .

گورلده ایلیمینگ آغزی بیر بولسا .
امید سیز اوتورسا ایلیمی غارغان .
اوندا نه آرمان .

قهرمان ایلیمی آرقا توتونسام .
سوزله جک سوزیمی دیسم غایغیرمان.
اوندا نه آرمان .

ظالیما ناماردا باش انگمک بولماز .
دیکلشسم توتوشسام گچسم یالبارمان .
اوندا نه آرمان .

دوغانلیق غاتناشیق بایلیق کوپلسه .
یانگا دان واطانیم بولسا آبادان .
اوندا نه آرمان .

وپالی ایلیمه وپادار بولسام .
دونیادن اوتسم من بیر غارغیش آلمان
اوندا نه آرمان .

( موسی قزلجه )
--------------
اوندا نه آرمان .

ایلیمینگ دردینه بولسادیم درمان .
اوندا نه آرمان .
واطانا ایله سم جانیمی قربان .
اوندا نه آرمان .

پرزندین سیلایار مهربان ایلیم .
بولایسام ایلیمه من هم مهربان .
اوندا نه آرمان .

گورلده ایلیمینگ آغزی بیر بولسا .
امید سیز اوتورسا ایلیمی غارغان .
اوندا نه آرمان .

قهرمان ایلیمی آرقا توتونسام .
سوزله جک سوزیمی دیسم غایغیرمان.
اوندا نه آرمان .

ظالیما ناماردا باش انگمک بولماز .
دیکلشسم توتوشسام گچسم یالبارمان .
اوندا نه آرمان .

دوغانلیق غاتناشیق بایلیق کوپلسه .
یانگا دان واطانیم بولسا آبادان .
اوندا نه آرمان .

وپالی ایلیمه وپادار بولسام .
دونیادن اوتسم من بیر غارغیش آلمان 
اوندا نه آرمان .

( موسی قزلجه )

اوندا نه آرمان .

ایلیمینگ دردینه بولسادیم درمان .
اوندا نه آرمان .
واطانا ایله سم جانیمی قربان .
اوندا نه آرمان .

پرزندین سیلایار مهربان ایلیم .
بولایسام ایلیمه من هم مهربان .
اوندا نه آرمان .

گورلده ایلیمینگ آغزی بیر بولسا .
امید سیز اوتورسا ایلیمی غارغان .
اوندا نه آرمان .

قهرمان ایلیمی آرقا توتونسام .
سوزله جک سوزیمی دیسم غایغیرمان.
اوندا نه آرمان .

ظالیما ناماردا باش انگمک بولماز .
دیکلشسم توتوشسام گچسم یالبارمان .
اوندا نه آرمان .

دوغانلیق غاتناشیق بایلیق کوپلسه .
یانگا دان واطانیم بولسا آبادان .
اوندا نه آرمان .

وپالی ایلیمه وپادار بولسام .
دونیادن اوتسم من بیر غارغیش آلمان
اوندا نه آرمان .

( موسی قزلجه )


هر نادان بیلان

عارف بولسانگ غولاق غویغین سوزیمه
بیر س
ــــــــوزی باشلارام خوش سخن بیلن
حــــــــــــــــــــــــــــــــــــــقارتدان کایش گیلدی اوزیمه
ریشم دوشوپ ، سیندی هر نادان بیلن
***
عشق دریاسین بو کونگلوم دان آچمیشام
غــــــواص بولیب شیرین جاندان گچمیشام
ســـــــــــاقی بیر می بیردی آندان ایچمیشام
بحمدالله اوغرامیشام کــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــان بیلن
***
بیزه بیر خوش کرم بولـــــــــــــــــــدی الله دان
اینیبان گلمشدور عــــــــــــــــــــــــــــرش اعلی دان
گچمیشام من اوچ یوز آلتمش دریا دان
گزدیم تورت یوز قرق تورت داغستان بیلن
***
مرد آچـــــــــــــــــــماز سرینی عارف سورماسه
عاشق جــــــــــــــــــــــوشماز یوراگی موج اورماسه
حــــــــــــــــــــــــق اوزی هر کیمه زبان بیر ماسه
سوز باشلایوب آیدیب بیــــــــــلماز چن بیلن
***
یغشی کیم یمــــــــــــــــــــــــــــان کیم بیلماز آدمزاد
حق اوزی دیر آنی بیلــــــــــــــــــــــــــــماگه اوستاد
حـــــــــــــــــــــــــــــــدینگی تانیغین عقل سیز ناشاد
نه ایشنگ بار یـــــــــارب سنینگ من بیلن
***
قیش دونسه هم یــــــمان دونمزمیش یازه
میـــــــــــــــــــــــــــــــسر میش غرغه ایارسه غازه
سنگا دیر لـــــــــــــــــــــــــــــــــــر کهنه یتان کلفزه
غرغیش ادیب بحث ادارسن گون بیلن
***
فلک سنگا چکمیش عشقینگ چرخینی
سورامز لر گـــــــــــــــــــــتتوهر داشینگ نرخینی
سن بیلدینگمی یـــــــــــــــــــتغشی یمان فرخینی
دعوا قوریب جنگ باشلارسینگ زن بیلن
***
قهرینگ آتشی کـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــوله دوندارر
آلقشیم تکانی گلُـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــه دوندارر
عقل توریب اوزین قُـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــله دوندارر
قول غاوشوریپ خدمت ایلار جان بیلن
***
مسکین قلیچ قدر بیلگوچـــــــــــــــــــــــی یاردیر
مرد منم مرد بیلن اخلاصـــــــــتم زور دیر
مونگ ییل ذوقی صفا سورانچه باردیر
باش گون یورسانگ یغشی قدر دان بیلن

( مسکین قلیچ )

 


اوغلان

بـــو گون ییگیـــت سن، ارتیـر آتا
آتانـگ دان آلسانــگ، ایلکی پاتا
عومـــرونگ یولونـــدا مون قـوواتا
یاغـشی یامانی بیلگیـن اوغلان

گـــؤراوغلـــی یالــی بول پألیــوان
ایل اوچین ســاواش، حاقا قوربان
آسمانــــدان اینـــر ســانگـا پرمان
حالقینگ دردینی گؤرگین اوغلان

یاغشی لارا دوش بولجاق بولسانگ
یامان لاردان داش بولجاق بولسانگ
ییگیت لره باش بولجاق بولســانـگ
آیاغــا غــالـــقیپ تورغــون اوغـــلان

کؤپ ییگیت لره غالدیم حایــــران
اربت پألینگــــــدن ایلـــه یایـــــران
ادر اؤیـــــونگی دویــپ دن ویـــران
سوو دک آراسسا بولغون اوغلان

حالقــــا اتسه نگیـز بیــــر خییانات
یولسانگیز عجیز غوشـدان غانــات
غالماز سیزده عار، نامیس غایرات
گِیل دوغری یولــدا یؤرگین اوغلان

توبـــا گلینگیــــز گیچ بولمـــان قا
آجــال سیزلـــردن جــان آلمان قا
باغیشلانگ دیییپ عـزیـــز حالقا
تأزه دن دونیــأ گیلـگیـن اوغـــلان

امینـــه دییـــر یــاغــشی ییگیـــت
اویات سئز لارا غــارشی ییگیـــت
اتگیـن ایلینگــــه یـــاغشی نیـیِت
باغتلی دوورانی سورگون اوغلان

امینه طریک


ایلکی دنیا گلنگدا جهانا گوز سالانگدا

یورگمه شادلیق قیلانگدا قوجاغلاب آلدیم بالام

داش ایلسین باخشلاب آق سودیمی امدیردیم

آقجا نابات آقزینگا دامجا دامجا دامدیردیم

قاییم قیسیب قوجاغما انه مهرین سینگدیردیم

یاتانگدا بیله یاتیب تورانگدا بیله توردیم

یادسام تورسام قوجاغلاب قولَّینگدا بولدیم بالام

سگَّیز آیدا سنکیلَّاب امگلمانا دوردینگ

دوقَّوز آیدا دونکیلَّاب کا انتیراب کا یوردینگ

اون آیدا الینگ توتوب خاطیر ایماگا دوردینگ

اونبیر آیدا اویناقلاب کا تاوسوب کا گولدینگ

اوینان وقتینگ اویناقلاب گولنگدا گولدیم بالام

بارابارا اولولیب تکا قالمانا دوردینگ

دورت یاشینگ اوتوریب آلتی یاشینگا باردینگ

علم اوجاقنی ایزیرلاب التیب مکتبا بردیم

کوب امیدیم بار ای دیب شول بیرینی گوردیم

اقبالینگ حقدان دیلاب کوب دعا قیلدیم بالام

چاقالیقدان سایلانیب یگیت لیگا بآش قاتدینگ

قادناب مکتب اوینی اوقاب کمالا یتدینگ

گرچه شالینگی گوتوریب ایسلان ایشینگی ادَّینگ

دیدیم منا جان بالام سنا گلجاق یگیت دینگ

بخت قافسینی آچماغا آیاقا قالدیم بالام

ایکی گوز بیلان گوزلاب سایلاب گوزل تاینگی

اوز ایسلنگی ایزیرلاب تابدیم سنینگ تاینگی

ساعاتلی گون سایقاریب بلَّدیم گون آینگی

اقبال اوینی آچماغا تیَّارلادیم جاینگی

اوز اوجاقنگی هم قوشونگ جای بی جای قیلدیم بالام

قارا قازانی قاینادیب آق کجاوانگ آتاردیم

ایسلینگا بویون قویوب آرزو ایشینگ بوتوردیم

مرادینگ حاصل بولوب مقصدینگا یتیردیم

آ لَّله دان باختینگ دیلاب شایلی گلین گتیردیم

قایقی غامیم دپ بولدی یورگدن گولدیم بالام

قوش بولونینگ شول بالام آرا آچماقا دوردینگ

آق سود برن اننگدن اوسوم قاچماقا دوردینگ

سانسیز آرزو اخلاصیم جوقابیم شیله بردینگ

سنَّا گونا یوق دییب قارا باختیمدان گوردیم

تقدیر نمه قیلسادا بوینیما آلدیم بالام

یورگ کویساب یانینگا گوندا گٍلسیم گلیار

دیدارینگدان دویماغا گوزلاب دوراسیم گلیار

آ لَّی بالام آ لَّی دیب آرمانَّا قالدیم بالام

آراز محمد عرض ایلاب بیر انه نینگ دیلیندن

بیلبیل آیرا دوشمسین تر آصلان گولیندن

یانسا بیشسا کویسه دا شیله دیا دیلیندن

کویسم اوزیم کویین شاد بولوب گول سن بالام

http://danialglich.blogfa.com/post-12.aspx


---
« ترکمن سن »

اگر کی جان داسن جاندا نهان سن

کی جاندان آیری یوق سن ، بلکی ، جان سن

کیشی برمز نشان سندن اگر کی

یروگونگ دُپ – دولی جمله نشان سن

نیجه گیزلی دیه م مندن سنی کیم

نه یانا باقارام اُندا عیان سن

خجل ایلار روحینگ حسن ایله آیی

مگرسن فیتنیه آخر زمان سن

عرب نینگ نطقی باغلاندی دیلینگدن

سنی کیمدیر دیه ن کیم ، تورکمن سن

جانی ترک ایله دیم ، گچدیم جهان دان

سنی بیلدیم کی جان ایله جهان سن

گورنین سن ، گورن سن ، سن گوزیمدا

نه بار سویله مه سنگ ، کلّی لسان سن

حاقیقت و حیی مطلق دیربوسوزلر

بوسوزی بیل کی اوندان ترجیمان سن

اته گینگی سیلک آخیر توزلی جهان دان

نه آخیر زبدة کون و مکان سن

نسیمی سوربوگون دوران سنینگ دیر

عجب کیم خیسر صاحیپ زامان سن

( عمادالدین تسیمی « 1417 - 1370 » )

- عماد الدین نسیمی بغداد کنتی ناگو چئن تورکمن لاردان دئر . بوشاهیر عراق دن باشغا سوریه همده ترکیه اولکه لارنادا سافار ادیبدئر . اول منطق ، ریاضی ، تاریخ همده طبیغات علم لاریندا کوپ بئلیم لی شاهیر حسیب لانیاندئر.

- بوشاهیر نگ آدی مختومقلی نینگ دیوانیندا گئلیار مثال اوچین (اول کئمینی دابانیندان سویدیلار – شاهیر بولسانگ شوندان بیزه حاباربئر)

- نسیمی شیغیرلارنی غزل ، قصیده ، مثنوی و... غالیب لاردا یازسادا اونینگ روباغی لاری دا گورنیکلی دئر ، بوشاهیر شیغیرلاریندا انسانا همده اونینگ اولی باشارجانگ لیغینا کوپ اونس بئر پبدئر.
http://mewlana.persianblog.ir/

---------------
کتاب ((دوامات)) به تألیف اینجانب و خانم مایا سمیع زاده از میان شاعران بیشمار هزارة آخر تاریخ ادبیات تورکمن ضمن بررسی بسیاری از اشعار یکصد شعر, از یکصد شاعر مختلف را برگزیده ( سایلانان اثر ) و با دادن اطلاعاتی از قبیل سال تولد ، وفات شاعر و در برخی موارد با آوردن چکیده مختصری از تنوّع و کیفیت و مضمونهای شعری شاعر موردنظر در معرّفی بیشتر شاعران تورکمن به جامعة کوشیده است.

برخی از شاعران معرّفی شده در این کتاب عبارتند از :

1 سلیمان آقا باقئرغانی = 2 تایلی شاهیر = 3 حاللی شاهیر = 4 داوان شاهیر = 5 قربان شاهیر = 6 اسماعیل شاهیر = 7 بابانیاز شاهیر = 8 چانگلی شاهیر = 9 اله قلی صایدلی = 10 آمان نیاز شاهیر = 11 کورملّا شاهیر = 12 بایرام شاهیر = 13 سایلی شاهیر = 14 دولت محمد بال قزل = 15 دوردی قلیچ شاهیر = 16 برهان الدین سیواسلی = 17 خدرقلی وفائی = 18 سیدامام الدین نسیمی = 19 محمد فضولی = 20 محمدبیرام خان = 21 عبدالرحیم خان = 22 نورمحمد عندلیب = 23 دولت محمد آزادی = 24 غایب ناظار غایبی = 25 سیدناظار سیدی = 26 مامد ولی کمینه = 27 قاراجا اوغلان = 28 عبداله شابنده = 29 قربان علی معروفی = 30 شیدائی = 31 مراد طالبی = 32 غورت اوغلی = 33 غل یاغمیر = 34 عوض تقان کاتبی = 35 آننا قلیچ ماتاجی = 36 زاهدی = 37 غولاش شاهیر = 38 غل بندی شاهیر = 39 دوردی شاهیر = 40 اوزان انه = 41 آرتیق محمد سیدی = 42 مسکین قلیچ = 43 ملانفس = 44 زینهاری = 45 قربان دوردی ذلیلی = 46 پیدایی = 47 غاراشاهیر = 48 غووا شاهیر = 49 حال محمد شاهیر = 50 مختومقلی فراغی
--------
منبع :
http://mewlana.persianblog.ir/
  • Habibullah Habib آرتيق تركمن دوغنمزدن بر خواهش كه اوزلرني بزه تانشدرسلر

  • Abdullah Ghani Zada بول کتابنی نیردن اله گتریب بولار قا؟
  • آرتیق ترکمن حرمتلی دوستلار مونی یوقار داکی آدرس دان کاپی اتدیم.
    یازان : عبدالقاسم قدیمی و تألیف خانم مایا سمیع زاده.
    من هم داونلود اتدیم اما آیدیشینگیز یالی آچیلمادی.
    ینه ده منبع نینگ آدرسی نی غویدیم ساغ بولینگ
    -----------------------------------
    http://mewlana.persianblog.ir/
    mewlana.persianblog.ir
    نوشته هایی آزاد پیرامون مولانا
  • Abdullah Ghani Zada ساغ بولینگ.


قاراجه اوغلان (1702 – 1606)
اوننیگ آصیل دوغان یئری بوماحالقی قازانجیق نگ تواره گی بالقان ولایت ندا تانیلیار
امّا سونگرا ترکیه گیدیپ عمرونینگ کوپوسینی توروس منطقه سیندا بولیپ گچیریپدیر
اول یاش ماحالیندان شیغیر آیدانسانگ تخلّص آدینی قره جه اوغلان دییپ بلداپ دیر . بوشاهیر قفقاز – سوریه - مصر – رومانی وینه انچمه یئر لرا ساپار ادیپدیر.

اونینگ شیغیرنینگ قالیبی کو پلنج قوشوق . همده شیغیر لارنینگ ماضمونی عشق ، واطان دان داش بولما قینگ قین چیلق لاری حقدا دور.

« آچی جی بولما »

دینگله سانگا , بئر نصیحت قیلایین
حاطیردان-گویندن , گئچی جی اولما
یگیدینگ باشینا بئر , ایش دوشوندا
اونی یات ایل لره , آچی جی اولما

مجلیسده عارف بول , کلامی دینگله
ایل ایکی سوزله سه , سن بیرین سویله
الینگدن گلدیکچه , ایگی لیک ایله
حاطیرا دوکونیپ , ییقیجی اولما

حاطیرا دوکونن , اوزینی بیلمز
آصیل زاده لاردان , هیچ کملیک گلمز
سن ایگی لیک اتسنگ , اول ضایه بولماز
داریغیب هر باشا , قاقیجی اولما

ال آریپدیر بارلا , اوزی کندینی
آچار خزینه نی , آتا پندینی
یوز بئریلسا , اوتور سینلا کندینی
قاتی بییک لردن , اوچوجی اولما

مرادیم نصیحت , موندا سویله مک
سیزا لایق اولار , اونی دینگله مک
سوی ، سنی سویه نی , ضایه اتمه امک
سویه نینگ سوزیندان , گئچی جی اولما
-------------------------------------------
http://mewlana.persianblog.ir/


شعری تورکی از ملا محمد فضولی

"الامان"

عاقبت آهیم منیم اول ماهه تاثیر ائتمه سه
بونجا افسونوم پریوش یاری تسخیر ائتمه سه
یار حال زاریمه بیر فیکر تدبیر ائتمه سه
بی وفالیق رسمینی گلدیک جه تغییر ائتمه سه
اول جوان نازنین میلی منی پیر ائتمه سه
توتارام بیر یار صادق ، عمر تقصیر ائتمه سه
یار یار اولماز کؤنول عشاقیله بیر ائتمه سه
زولفونو عاشق لرین بوینونا زنجیر ائتمه سه
عاشقین قصدینه یوز نیرنگ و تزویر ائتمه سه
گؤرمه ین ساعت ده یوز عذر ایله تقریر ائتمه سه
سن سیز اولماق آیری محنت دن ، بلادن بیر زامان
الامان هجران ، بلا و محنتین دن الامان
Photo

شعری تورکی از ملا محمد فضولی ---> @[136364726451423:274:مفاخر آزربایجان] "الا...See More


--------
شاه بنده:

یکی از پیروان این سنن نیکو عبدالله «شاه بنده» یکی از شعرای خوش قریحه و خوش بیان ترکمن است که در سال 1720 میلادی در ناحیه «واس » اورگنج متولد شده است. او نخست در دهکده زادگاه خویش و سپس در خیوه درس خوانده و علوم متداوله را فراگرفته است. شاه بنده افزون بر اشعار لیریکی، داستانهای بسیار زیبایی بنامها « گل و بلل» و «شاه بهرام» و رساله «سیاست نامه» را آفریده و مقام ارجمندی در تاریخ ادیات ترکمنی دارد. (1) در آثار این شاعر جنبه تخیلی زیاد بوده شاعر از طریق این تخیلات، نظریات انسانگرایی خود را مورد تلیغ قرار داده است.

برخی دیگر از شعرای ترکمن مانند : شیدایی، معروفی و دیگران نیز از سوژه تخیلی در آثار خود هره جسته اندف اما هیچکدام آنان نتوانسته اند سوژه های تخیلی را مانند عبدالله شاه بنده بکار برده توانند. در داستانهای «گل و بلبل» و «شاه بهرام» وی انسان را بمثابه موجود کامل توصیف نموده زیبایی و نیروی عقل او و پیروزی نیکی بر بدی را ه ستایش میگیرد. شاه نده در داستان «شاه بهرام» در اره حکومت عادلو دولت متمرکز به تأمل مینشیند و در داستان «گل و بلبل» راجع به دوستی، قهرمانی و عشق و مبارزهو استواری و مقاومت سخن میراند. شاه بنده از لحاظ بیان ریالیستی و غزلیات هنری و مبتکرانه خویش به مخدومقلی شاعر و متفکر بزرگ ترکمنها قرابت زیادی دارد.(2)

منبع :
http://rasekh63.blogfa.com/post-17.aspx


قربان نظر عزیزوف
قربان‌نظر عزيزوف در اولين روز بهار سال 1940- ميلادي ديده به جهان مي‌گشايد. در اين روز ميمون و فرخنده درختان، اولين شكوفه‌هاي بهاري خود را مي‌گشايند. همه اطراف و اكناف لباس جشن و سرور بر تن كرده‌اند.
قربان‌نظر عزيزوف در اواسط فصل خزان در سال 1975- ميلادي دارفاني را وداع مي‌گويد. در اين روز فراق و جدايي مملو از غم و اندوه پاييزي، شهر و شيريني ميوه‌هاي باغات به حد نهايت رسيده شاخه‌هاي پربار باغات تاب و توان خود را از دست داده كمر خم كرده‌ بودند.

آثار معروف و برجسته قربان‌نظر عزيزوف در هنگامه فصل بهاران در اعماق دل شاعر به بار مي‌نشيند و در فصل حزن و اندوه پاييزان به كمال خلاقيت و نوآوري دست مي‌يازد. او قاصد و پيام‌رسان تابناك فصل شكوفه‌ها به فصل حزن و اندوه بوده است.

سؤييأن گويز پاصليني،
ساري‌ليغني
گؤونومه حوش يوقيار اونونگ پس ‌پألي.
اؤلوم بيلن عؤمرونگ آراليغني،
اؤلچه‌ملي ياپراق شاخادا هألي.

اگر چنانچه به اشعار و سروده‌هاي قربان‌نظر عزيزوف دقت و تعمق لازم را داشته باشيم، اكثراً با كلمه «پاييز» مواجه مي‌شويم. يكي از مجموعه هايي كه شاعر در وادي ادبيات ملي ديار خود گنجانده «پاييز» نام داشته است. آخرين مجموعه اشعار و سروده‌هاي شاعر در كتابي بنام «پاييز» گردآوري و تدوين شده است.

-هنگامي كه از شاعر سئوال مي‌كردند كدام فصل را دوست داري؟

جواب هميشگي او فصل «پاييز» بوده است.

اولين آشنايي من با قربان‌نظر در فصل پاييز بود. به اتفاق دوستان و همفكران در منزل او گرد هم آمده بوديم: در اين مجلس بود كه دوستان خود را مخاطب نموده سئوال عجيبي را مطرح كرد. دوستان از شاعران معروفي كه قبل از سي و پنج سالگي دارفاني را ترك كرده‌اند كدامها را مي‌شناسيد؟... 35 ساله، 40 ساله.

پاسخ سئوال را خودش داد. لرمانتو، پوشكين، بايرون، لوركا، برنس، پتوفي. در آن هنگام به شاعري كه در ميان ما حضور داشت و سهم او از كاروان عمر زندگي‌اش فقط سي و پنج فصل پاييز خواهد بود، حتي در فكر و اذهان هيچ‌كدام از ما خطور نكرده بود. عشق و محبت و مهرورزي شاعر به انسانها خيلي رفيع به بلنداي كوههاي سركش و سرافراز و به عمق و ژرفاي اقيانوس‌هاي بيكران بوده است.

سؤيونگ مني- سيزينگ صاديق قولونگيز،
سونگرا منده‌ن سيزه قالار شيله پاي،
سيزه باهاسيز سرپاي اده‌رين
شالارينگ الينده‌ن گلمه‌جك سرپاي.

ادامه مطلب :


------------------
آننه سلطان ککیلوا د رسال 1942 د رروستای کوشی نزدیک آشغابات( عشق آباد) دیده به جهان گشود. اولین اشعار خود را وقتی دانش آموز مدرسه ای بوده سروده است. د راشعارش محل زندگی خود ،کوه ها را وصف می کند ولی د ر ابیاتش افکاری در باب آفرینش جهان به معرض ظهور رسیده است.

بیزینگ غاپمزدان داغلار گؤرونیأر

شول داغلانگ هم اؤز یوروگینیگ داغئ بار

چابغالار جار یاسان دره لرینیگ

آلمالی اینجیرلی گؤزل باغی بار
----------

اگرده منگ بولجاق بولسا دوشمانیم

آژدارهادک بلند بولسون دونیأده

کول اوستونده اوتوراندان بی مازا

غوویدیر اؤزونگی اوقلاسانگ اودا
----------

آننه سلطان، دخترکوچک سیت( سید)، برادر بزرگتر شالی و آمان ککیلوا می باشد. د ر19 سالگی ازدواج می کند و اشعارش را با نام الیاسوا به چاپ می رساند. اما د رسال 1968 پس ا زجدایی از همسر خود فامیل قبلی، سیدوا را انتخاب نمی کند بلکه فامیل پدرش (ککیلوا) را برخود بر می گزیند. حرف های ناروایی که درباره ی آننا سولطان، وقتی در مئدام طاییار مشغول به کاربود شروع شد. می گفتند که افکارسیاسیش متزلزل است.چون آمان ککیلوا فرد آبرومند وشاخصی بود. از طریق ایشان خواستند آرام کنند. مأمورین حکومت به آمان ککیلوا اخطار دادند که "اگر خودتان نمی توانید وی را کنترل نمایید ما چاره ی کار را خود خواهیم دید.پس از آن خیلی زود ا ز(مئدام طاییار) اخراج شد.

درسال 1968 اولین کتاب وی به نام زنان لار( زنان) چاپ می شود، و ا زطرف مخاطبان غیر آشکارا مورد احترام واقع می گردد. اشعار ترجمه شده اش در مجموعه اشعاری د رمسکو به چاپ می رسد که نشان از ترجمه ی خوب آن بوده است.آوازه ی آننا سولطان د رشاعری د رسال 1971باچاپ دومین کتاب غارا ساچلارئم(زلفان سیاهم) به ظهور می رسد.

غالان نی شو یردن اوقینگ منبع :
http://www.chenderi.blogfa.com/post/33
------------------
آننه سلطان ککیلوا د رسال 1942 د رروستای کوشی نزدیک آشغابات( عشق آباد) دیده به جهان گشود. اولین اشعار خود را وقتی دانش آموز مدرسه ای بوده  سروده است. د راشعارش محل زندگی خود ،کوه ها را وصف می کند ولی د ر ابیاتش افکاری در باب  آفرینش جهان به معرض ظهور رسیده است.

بیزینگ غاپمزدان داغلار گؤرونیأر

شول داغلانگ هم اؤز یوروگینیگ داغئ بار

چابغالار جار یاسان دره لرینیگ

آلمالی اینجیرلی گؤزل باغی بار
----------

اگرده منگ بولجاق بولسا دوشمانیم

آژدارهادک بلند بولسون دونیأده

کول اوستونده اوتوراندان بی مازا

غوویدیر اؤزونگی اوقلاسانگ اودا
----------                                                               

آننه سلطان، دخترکوچک سیت( سید)، برادر بزرگتر شالی و آمان ککیلوا می باشد. د ر19 سالگی ازدواج می کند و اشعارش را با نام الیاسوا به چاپ می رساند. اما د رسال 1968 پس ا زجدایی از همسر خود فامیل قبلی، سیدوا را انتخاب نمی کند بلکه فامیل پدرش (ککیلوا) را برخود بر می گزیند. حرف های ناروایی که درباره ی آننا سولطان، وقتی در مئدام طاییار مشغول به کاربود شروع شد.  می گفتند که افکارسیاسیش متزلزل است.چون آمان ککیلوا فرد آبرومند وشاخصی بود. از طریق ایشان  خواستند آرام کنند.  مأمورین حکومت به آمان ککیلوا اخطار دادند که


دیمــا نیــنگ یترلیــــــــک دأل
دِم آلمــان، دونگـیپ دینگـله

ترکــمـــــــن آیدیـم ســازلاری
دوشـونسِـــنگ دأری دِرمــان
درد-دن غوتاریلجاق بولسانگ
یارانگــــــــی دانگیپ دینگله

ترکــمـــن آیدیــم ســازلاری
حاپــا بولســانگ دینگـلتمز
بـأوه ک دِی بــی گنــاه بــوْل
گـنأنگـی یـوویپ دینگـــــله

( عطا مراد آتابایف )
-----------------

-----------
تاج بولار

آدامینگ بیر محتاج زادی خوش سوزدیر
خوش سوز آیدینگ دپه سینه تاج بولار
دیریلیک ده آیدینگ , دیری کأ آیدینگ
کیم بیلرکأ بیریئلدان سونگ گیچ بولار

غاوا غاوی دیینگ انتک دیری کأ
گرگ یرده ییلی سوز هم گویچ بولار
حوکمان اؤله رینه قاراشیپ دورمانگ
کیم بیلیپ دیر بیر آی دان سونگ گیچ بولار

یاغشی سوزلر غایناپ یوره گدن چیقسین
سوز یوره گدن بأری چیقسا هیچ بولار
قولداورینگ بیر بیر ه گی سؤز بیلن
بیلیپ بولماز بیر هفته دن گیچ بولار

قلبی چویینگ آلقیش آلینگ آداملار
آلقیش آلینگ هممه ایش رواج بولار
ارته تاپیلاناق بوگون گوره نینگ
شو گون چویونگ بلکی ارتیر گیچ بولار

ساخاواتسیز عمر بیر غوری تونگگه
ساخاواتسیز عمرینگ سونگی پوچ بولار
سیلانگ بیر بیره گی واغتینگیز بارقا
مومکین ینه بیر ساغاتدان گیچ بولار

( بردی نظر خدای نظر اوف )
-----------
تاج بولار
  
آدامینگ بیر محتاج زادی خوش سوزدیر
خوش سوز آیدینگ دپه سینه تاج بولار
دیریلیک ده آیدینگ , دیری کأ آیدینگ
کیم بیلرکأ بیریئلدان سونگ گیچ بولار
 
غاوا غاوی دیینگ انتک دیری کأ
گرگ یرده ییلی سوز هم گویچ بولار
حوکمان اؤله رینه قاراشیپ دورمانگ
کیم بیلیپ دیر بیر آی دان سونگ گیچ بولار
 
یاغشی سوزلر غایناپ یوره گدن چیقسین
سوز یوره گدن بأری چیقسا هیچ بولار
قولداورینگ بیر بیر ه گی سؤز بیلن
بیلیپ بولماز بیر هفته دن گیچ بولار
 
قلبی چویینگ آلقیش آلینگ آداملار
آلقیش آلینگ هممه ایش رواج بولار
ارته تاپیلاناق بوگون گوره نینگ
شو گون چویونگ بلکی ارتیر گیچ بولار
 
ساخاواتسیز عمر بیر غوری تونگگه
ساخاواتسیز عمرینگ سونگی پوچ بولار
سیلانگ بیر بیره گی واغتینگیز بارقا
مومکین ینه بیر ساغاتدان گیچ بولار
 
( بردی نظر خدای نظر اوف )

------------------------------
اول گون، گـــون قــولاقـلاپ دريا باتدى. مرادينگ بير ساغتليق واقتى بير گون يالى بولوپ، هيچ اؤتمه دى. وعـده واقتى بولانـقـيراپدى. مرادينگ دا يوره گـى نينگ تيتره مه سى بارديقچا آرتياردى. گونينگ ياشان يريندن قارا قارا بولوتلار اؤريپ، آشاق بيلن ايلرينگ آراسيندان اؤسيأن «دشتــه وه» يلى اؤسمأگه باشلادى. مراد هم آتينى آليپ، وعـده لاشان يرينه باريپ، دؤندى نينگ انتظارينى چكمأگه باشلادى. دؤندى دن هيچ بير نشان يوقدى. اول بى قرار بولوپ، اؤز يانيندان اؤزى هينگلنمأگه باشلادى:

يوره گيم كورسيلده يأر،
« ياريم» ديـيپ كورسيلده يأر،
هـر سـسه تيرسيلده يأر،
گلمدى، ياريم گلمدى.

انتظارين چكيأرين اؤزيم،
قويوپ يولدا قوشا گؤزيم،
زآردان دولى هـر بير سؤزيم،
گلمدى، ياريم گلمدى.

اول مينسه گؤترر آق بيلك،
بو ايشده يوقـدير بير تلك،
حايران قالسين قهبه فلك
گلمدى، ياريم گلمدى…

مراد هنيز آيديمجيغينى قـوتارمانقا دؤوشيلدأپ، الى بوقجالى دؤندى گليپ يـتدى.

مراد بیل دوندی نینگ قصه سی :

http://5884.blogfa.com/post-57.aspx
------------------------------
 اول گون، گـــون قــولاقـلاپ دريا باتدى. مرادينگ بير ساغتليق واقتى بير گون يالى بولوپ، هيچ اؤتمه دى. وعـده واقتى بولانـقـيراپدى. مرادينگ دا يوره گـى نينگ تيتره مه سى بارديقچا آرتياردى. گونينگ ياشان يريندن قارا قارا بولوتلار اؤريپ، آشاق بيلن ايلرينگ آراسيندان اؤسيأن «دشتــه وه» يلى اؤسمأگه باشلادى. مراد هم آتينى آليپ، وعـده لاشان يرينه باريپ، دؤندى نينگ انتظارينى چكمأگه باشلادى. دؤندى دن هيچ بير نشان يوقدى. اول بى قرار بولوپ، اؤز يانيندان اؤزى هينگلنمأگه باشلادى:

يوره گيم كورسيلده يأر،
« ياريم» ديـيپ كورسيلده يأر،
هـر سـسه تيرسيلده يأر،
گلمدى، ياريم گلمدى.
 
انتظارين چكيأرين اؤزيم،
قويوپ يولدا قوشا گؤزيم،
زآردان دولى هـر بير سؤزيم،
گلمدى، ياريم گلمدى.
 
اول مينسه گؤترر آق بيلك،
بو ايشده يوقـدير بير تلك،
حايران قالسين قهبه فلك
گلمدى، ياريم گلمدى…
 
 مراد هنيز آيديمجيغينى قـوتارمانقا دؤوشيلدأپ، الى بوقجالى دؤندى گليپ يـتدى.

مراد بیل دوندی نینگ قصه سی :

http://5884.blogfa.com/post-57.aspx

محمد ولی کمینه " مامدولی " (1190-1260 ه . ق)

محمدولی کمینه از شعرای بزرگ ترکمن در سرخس در خانواده فقیری چشم به جهان گشود . نام شاعر محمدولی و کمینه لقب اوست. وشاعر به علت فروتنی این لقب را انتخاب کرده است . کمینه تحصیلات ابتدایی خود را در مکتب خانه های محلی به پایان رسانده و سپس برای ادامه تحصیل به خیوه و بخارا رفته و با آثار شاعرانی چون مختو مقلی فراغی ، طالبی ، ملا نپس و شاه بنده ، آشنایی داشته است کمینه با دختری بنام " قربان بخت "ازدواج می کند ، قربان بخت پس از 29 سال زندگی با شاعر از دنیا می رود و این فقدان به شاعر بسی ناگوار می آید و به همین مناسبت در شعری بنام " باریندا " نهایت اندوه و تألم خود را ابراز می دارد و ترجمه این شعر به نثر چنین است :

بیست و نه سال با تو بسر بردم . بدون تو این جهان فانی برایم ارزش ندارد.

کمینه می گوید :

" تو مثل طاووس به هر طرف می نگریستی بی تو دیگر در این دنیا برایم شادی نخواهد بود. کمینه به بانوان فوق العاده احترام می گذاشت و آنان را در ردیف خان و سلطان می آورد و مورد خطاب قرار می داد شاعر همان طورکه در فوق بدان اشاره شد تمام حیات و زندگی خود را در فقر و عُسرت گذرانیده و نام کمینه و پوستین چهل وصله او در میان ترکمن ها به صورت ضرب المثل درآمده است به طوری که می نویسد :

گونده مونگ غصه بار یوزالم بیلان

درد یمینگ بار نیدان بتر غر بیلق

سوراغی من بولدوم غیعی غم بیلان

گلیپ دوشار خطر غر بیلاق

ترجمه :
هر روزم مملّو از غصه و هزار الم است. از همه دردناک تر غربت است. با هزار درد ، دلسوزی و تکدر سراغت را گرفتم حاصلم خطر و غربت بود.

دیوان محمد ولی کمینه از دو قسمت منظوم و منثور است که مربوط به مسائل ادبی ، عرفانی ، طنز و . . . است.

و در این مقاله یک شعر و یک طنز برگزیده ، با ترجمه تقدیم می گردد.

سودیگیم

اوغر ین اوغرین گوزلایشینگ

اوت سالدی جانه سودیگیم

قره گوزلی نازک بدن

بر باق بویانه سودیگیم



آی جمالنگ شعله سالار

جلاد گوزونگ جانیم آلار

خاچان سندان مهریم قاخار

گیتمه داش یانا سودیگیم

غمز انگ اوقی برمزآمان

توریت ، آمان ، دور بر زمان

کرفیگی اوق ، قاشی کمان

دیشی دوردانه سود یگیم

کمینه نینگ یوق چاره سی

گوزه لینگ بولماز خاراسی

اوزین قیسغا نینگ آراسی

اورتا میانه سودیگیم(1)

ترجمه :

آهسته آهسته اشک ریختنت

آتش به جانم می زند محبوبه ی من

ای سیه چشم و ظریف اندامم

نگاهی به سویم کن محبوبه ی من

روی ماهت نور می پاشد

چشمان خونریزت جانم را می گیرد

مگر از مهرت سیر می توان شد

از من دور مرو محبوبه ی من

تیر غمزه ات امانم نمی دهد

ترحمی کن و لحظه ای دست نگهدار

ای مژگانت تیر ، ابرویت کمان

ای دندان دُردانه ، محبوبه ی من

کمینه چاره ای ندارد

" دل" زیبا که نباید مثل سنگ خارا باشد

ای موزون قامت نه کوتاه نه بلند

اندام میانه ، متوسط قد محبوبه ی من

* * *

باسیم تازی بولار

کمینه بر ناچه وقت أرعالی ایشا نینگقیدا بولاندان سونگ ، یولدا شلاری گلیب : هانی کمینه آقا ، بولدینگزمی، گید یاریسمی؟ دییب سورایارلر ، شوندان سونگ کمینه پیر ینینگ یانینه باریب : بیزارخصت بر سنگز یوردیمزا قایتجاق ! – دیار.

پیر : قایتسانگ ، قاوی ادیار سینگ ، یونه ینه گلر مینگ ؟ دیار . کمینه : ای ، " آت باسمان دیان یرینه مونگ باسار " دییب دیرلر ، بلکی ، بیزم گلسک ، گلریس دیار. اونداپیر – گلسانگ ، بزینگ اوچون بر آوتازیسینی گتروری – دیار.

کمینه : " بولیار " دییب ،یولدا شلری بیلان یوله دوشیار.سونگ کمینه اوزیوردینا گلیب، برناچه وقت گزیلار ، ما شغالاسنی داغیسنی یرلشدریار . گونلرده برگون براولی تویلک کوپگی یا ننا آلیپ ینه خیوا ، ارعالی ایشا نینگقا گیدیار.

اول پیر ینگکه باریب ، کوپگی هم قاپیدا نگیب قویار – دا ، سلام بریب ، ایچریک گیر یار . برآزوقتدان سونگ پیر : هانی ، ملا کمینه ، تازی دیا نیمی گتردینگمی ؟ دیار

کمینه : - هاوا پیریم – گتردیم ، هانها قاپیدادا یالما نیب یا تیر !

دیار پیراونی گوروب : - من سنکا برانیچه جیک آوتازیسینی گتیر دیب دیمد ، مونینگ آ بر کوفک دیار . اوندا کمینه : پیر یمیز ، سیز ینگ قاپینگر ده گزسه بو هم با سیم تازی بولاردییپ جواب بریار.(2)

ترجمه :

سگ گله تازی خواهد شد

کمینه پس از این که مدّتی در نزد أرعالی ( یکی از اقطاب صوفیه منطقه ) ماند روزی دوستانش آمدند و گفتند آقا کمینه کجاست . و از او پرسیدند آیا قصد بازگشت داری ؟ یا نه ؟!

کمینه نزد پیرش رفت و گفت :

اگر رخصت بدهید به یوردمان بر می گردم.

پیر : - باز هم این جا بر می گردی؟

کمینه : البته که باز هم برخواهم گشت.

پیر: دراین صورت یک سگ تازی هم برای من بیاور.

کمینه روی چشم گفته با دوستانش براه می افتد.

کمینه یک سره به یورد خود بر می گردد . به کار و شغل خود می رسد و سروسامانی به امورش می دهد.

پس از چندی یک سگ گله چاقی برداشته به خیوه نزد " أرعالی" بر می گردد . داخل منزل پیر می شود. سگ را در دم در می گذارد و سلام می گوید.

پیر از وی احوال پرسی می کند و خطاب به او می گوید :

- ملاکمینه سگی که گفته بودم آوردی؟

کمینه: بلی آورده ام ، سگ در آستانه در خوابیده است.

پیر: پس یک نظر من او را ببینم.

پیر وقتی که سگ را می بیند رو به کمینه کرده می گوید:

- من از تو یک سگ ظریف و لاغر ، یعنی سگ تازی شکاری خواسته بودم این که یک سگ چاق گله است

کمینه می گوید :

- ای پیر ، اگر چند روزی در خانه ی شما بماند یک تازی ظریف و لاغر خواهد شد.

* * *

۱ - محمد ولی کمینه نینگ دیوانی ، قابوس نشریانی ، گنبد قابوس ، ایکنجی چاپ به کوشش و مقدمۀ دوست دانشمندم آقای مراد درودی قاضی – صفحه 62 .

2 – همان مأخذ ، صفحه 107.


http://drmrbigdeli.blogfa.com/post-160.aspx
--------------
محمد ولی کمینه
  • Bey Hadi bu dildə kəminə kim istir tanısın??????????????????

  • Bg Orazmohamadowiç Mahtumguly Pragy, emma Mahtumguly Kemine däl!!!

  • آرتیق ترکمن ملامحمد ولی کمینه ( یدیگن ینگ بیری )
    کمینه19عاصئر تورکمن ادبییاتئ نئنگ عاجایئپ سؤز اوسسادئ دئر. اوُنونگ اثرلری اؤزی نینگ سادالئغئ، چونگنگور ایده آل لئغئ و اؤتگورلیگی بیلن تاپاوت لانیار. کمینه تورکمن حالقئ نئنگ یوره گینده گوندوُغارئنگ بییک اپِندیس
    ی حؤکمونده یاشایار. محمد ولی کمینه ساراغت(سرخس) تؤوه رگینه1770نجی یئلدا غارئپ دایخان غارا دولت ینگ ماشغالاسئندا انه ده ن دوُغیار. آغئر دورموش اوُنئ اکله نچ گؤزله گینینگ آغئر سئیاخاتلارئنا یوُللاپدئر. کمینه یاشلئقدا ساراغت دا بیر ملادان یازئپ ـ بوُزمانئ اؤوره نیأر. خارچ سئزلئق سباپلی اسلی واغتلاپ اوُقاپ بیلمه یأر. کمینه ده گیشگه ن، شوُرتا سؤزلی ییگیت بوُلوپ دئر. اوُنونگ حالق آراسئندا تانئمال بوُلماغئندا هم شوُل حاسییتی اولئ روُل اوُینایار. یاشلئقدان غازانان آبرایئ اوُنونگ آرغئشا گیدیان کروه نلره غوُشولئشئپ بوخارا بارماغئنا کؤمک ادیأر. بوخارادا هم حجره توتوپ اوُقابرمک کمینه باشارتمایار. شو یرده هم اوُنئ یوُقسوللوک کؤسه یأر، اوُل هم کئشینگ خئذماتئنئ ادیپ، هم اوُقاپ باشلایار. یؤنه ائزئندا غالان ماشغالاسئ نئنگ یاغدایئ نئنگ پِس بوُلماغئ، اوُنونگ ائزئنا دوُلانماغئنا سبأپ بوُلیار. شاهئردا اوُقاماغا بوُلان حؤوس، اوُنئ ایندی خیوا آلئپ گلیأر. أرآلئ ایشانئنگ قئدا بیرناچه واغت بوُلوپ، اوُل ینه ده ساراغتا دوُلانیأر. کمینه اؤز اوُباسئندان غوربان باغت دییه ن غئزا اؤیله نیأر. غوربان باغتدان اوُغول بوُلیار29 یاشئنا یته نده غوربان باغت یوُغالیار. اؤلومینگ آغئر لابئرئ اوُنئ اؤنگکی دنـده بتِر حوُرلایار. شاهئر عؤمرونینگ سونگونا چنلی غارئپ لئقدا یاشاپدئر. کمینه، ملا نپس بیله ن غاوئ آراغاتناشئق ساقلاپ دئر. کمینه1840نجئ یئلدا آرادان چئقئپ دئر. شاهئرئنگ نبره لری بایرامالئ، تورکمن غالا تؤوه رکلرینده یاشایار. کمینانینگ غوشغئ لارئ کمینأنینگ بای دؤره دیجیلیگی موضوع تایدان اؤرأن گینگ هم هرتاراپلئ دئر. اوُنونگ دؤره دیجی لیگینده اخلاقئ، اجتماعی ده نگ سیزلیک، عئشقئ غوشغئ اثرلری ده بار. دورموشئ موضوع کمینه دورموش واقالارئنئ اؤز زاماناسئندا باشاردئغئ چا رآل گؤرکزمأگه چالشان شاهئردئر. اوُنونگ اثرلرینده تورکمن حالقئ نئنگ دورموشئ، ایسلگ آرزوولارئ بیان ادیلیأر. کمینأنینگ دورموشئ موضوع دا دوزه ن غوُشغولارئ نئنگ آراسئندا "غارئپ لئق"، "غارئپ"، "بارئندا"، "ایچمه ک" دییه ن غوُشغولارئ ایده و چپرچیلیک تایدان خاص تاپاووتلانیار. کمینه "غارئپ لئق" دییه ن دؤرتلمه سینده پاقئر پوقارالارئنگ ناچه ایشله سلرـ ده ، اوُنغات دورموشا یتیپ بیلمأندیک لرینی صوراتلاندئریار: گونده مونگ قاوالاسام، بای یره گیتمز، غوُش باسئپ، دولومدا یاتار غارئپ لئق. کمینه ازیأن و ازیلیأن غاتلاقلارئ سلجه ریپ بیلیپ دیر. مونئ شاهئرئنگ "غارئپ" دییه ن غوُشغوسئ نئنگ:

    یالبارار من "بای آغا !" دیییپ، گؤیأکی آق مومدان بتِر،
    بایلارئنگ باسغانچاغئ بوُلدوم ـ غئسئم غومدان بتِر، "
    برحاقئم" دیییپ غئسساسانگ، چیشِر اوُتئر حومدان بتِر،
    اوُغرئ شوم، اوُررامسئ شوم، بلکی اوُل شومدان بتر ... ـ

    دییه ن سطیرلری ثبوت ادیأر. دؤورونگ عادالات سئزلئقلارئ ضرارلئ آغئر دورموشئ باشدان گچیره ن هممه زأحمتکش لر بیله ن بیرلیکده "غارئپ لئقدان" کمینانینگ. هم ایچلری اوُتلئ توتون بوُلوپ دئر. کمینانینگ. بوپیکیری اوُنونگ "ایچمه ک" غوُشغوسئندا دوُوام اتدیریلیأر. بو غوُشغئ غارئپ لئغئنگ بوتین عنصرینی اؤزونده جمله یأر:

    ارتیر توروپ سِر اتسه م، داغ کیگی نینگ دِریسی،
    سارئنا یاغئش دگه ن، هیچ غالماندئر سارئسئ،
    تویلی یریندِن کؤپرأک، تویسوز یری ـ یارئسئ،
    کیمده ن غالان ائلحانات، اوُغشوک باهالئ ایچمه ک.
    ------------------

  • آرتیق ترکمن یوقار دان غالانی :

    اجتماعی ـ تانقئدئ غوشغولار تورکمه ن کلاسئکئ ادبییاتئندا کمینانینگ آدئ ساتیریک شاهئر حؤکمونده توتولماغا مئناسئپ دئر. اؤز دؤورونینگ اجتماعی غارشئلئقلارئنئ گؤرکزمک، حالقئنگ آغئر یاغدایلارئنا دویغوداشلئق بیلدیرمک کمینانینگ بوتین دؤره د
    یجیلیگی نینگ ایچینده ن اریش ـ آرغاچ بوُلوپ گچیأر. شاهئرئنگ "به یله "، "بیر تویسلی"، "قاضیم" یالئ اثرلری خوت اجتماعی ـ دِنگ سیزلیگی گؤرکزیأن اثرلردیر. "به یله " غوشغوسئندا شاهئر گونه ایشی خوت دین آداملارئ نئنگ اؤزلری ادیأرلر دییه ن پیکیری اؤنگه سوریأر:

    دوُوزاخئ دییر سن دوتار چالانئ،
    بهیشتی ایلار سن عوشور آلانئ،
    بولار توُیا، سن گؤزلار سن اؤلنی،
    پیرلرینگ دونیأده بوُلاسئ به یله .

    کمینه "قاضیم" دییه ن شئغرئندا قاضی ـ صوُفی لاردان سؤز آچئپ، اوُلارئ تانقئت لایار و ماغتئم غولئ نئنگ پیکیرلرینی دؤورونه گؤرأ اؤسدوریأر. مئثال اوچین، ماغتئم غولئ:

    پیغمبر اوُرنوندا اوُتوران قاضئ،
    پارا اوچین الین آچا باشلادئ

    ـ دییه ن بوُلسا، کمینه : دییسه م قاضی لار کأرینی، آیدئپ بوُلمازلا یارئنئ، یالان سؤزلرینگ بارئنئ ساتارسئنگئز پولا، قاضیم ـ دییه ن یالئ سطیرلر بیله ن چئقئش ادیأر. کمینانینگ سؤیگی لیریکاسئ کمینانینگ سؤیگی لیریکاسئنا دگیشلی دؤره ده ن "دردینگده ن"، "گلینلر"، "منگزار"، "زولپونگ"، "بیله گل" شئغئرلارئ آدامئنگ غوُوئ آخلاق لارئنئ گلین ـ غئزلارئنگ گؤزه للیک لرینی واصپ ادیپدیر. کمینه اؤزونینگ یوردونئ، ایلینی ـ حالقئنئ سؤیشی یالئ، تورکمن گلین ـ غئزلارئنا هم اولئ حوُرمات غوُیوپ دئر، اوُلارئنگ گؤزه للیگینی، چپر هونأرلرینی نوسغا حؤکمونده گؤتریپ دیر. شاهئرئنگ گلین ـ غئزلار بارادا یازان غوشغولارئ اؤزونونگ چپرچیلیگی بیلن بیله کی شئغئرلارئندان تاپاووتلانیار. "بوُلار"، دردینگده ن"، غوشغولارئندا شاهئر الی هونأرلی گلین ـ غئزلارئنئ تارئپلایار: یاغشئنئ یاسان اوسسالار، پأهم اتمز عاقلئ غئسغالار، کؤنه ده ن گله ن نوسغالار – هونأرلی گوُلونگ دردینده ن... ینه ده: مه نینگ دیلیم، سه نینگ الینگ هونأری، نوسغا بوُلوپ غالسئن ایلده ن ـ ایللره. کمینه شاهئر "زولپونگ"، "بیله گِل"، "گلینلر"، "منگزأر"، "ایچینده " غوشغولارئندا گلین ـ غئزلارئنگ گؤرک ـ گؤرمه کلرینی، ادپ ـ اکراملارئنئ، حوُش غئلئقلارئنئ تارئپلاپ دئر. شاهئر "منگزأر" غوشغوسئندا:

    یاغشئ گلین، یاغشئ غئزلار،
    مئثالئ گولزارا منگزأر ـ
    دیییپ، هممه تاراپدان سایحاللئ، سالاحاتلئ گلین ـ غئزلارئ گولزرا منگزه دن بوُلسا، الینده ن هیچ بیر ایش گلمه یأن نالاج اده یینلر بارادا شیله سطیرلری دؤره دیپ دیر: باشئ چئقماز هیچ بیر ایشده ن، امما گؤرسه نگ، عایال داشدان، آق یوپلوکده ن، گؤک اریشده ن، ساچئنا یوپده ن باگ اده ر. کمینه "زولپونگ" دییه ن بأشله مه سینده زولپی گنجی ـ حازئنانئ یاسسانئپ یاتان آژدارها، کمنت لی دارا، اؤروم ـ اؤروم ساچلارئ اولئ أپِت مارا (یئلانا) منگزه دیأر. ملا نپِس شاهئرئنگ آیدئشئ یالئ "زولپی تارئپلاماغا سؤز غوُیمایار".

    زولپونگ هر بیر تارئنا، یوز مونگ تومن ایسته سنگ،
    ناغت بره یین پوللارئنگ بیرـ بیرده ن سانا زولپونگ.

    کمینه گلین ـ غئزلارئنگ آوادان لئغئنئ تارئپلاندا، دنگه شدیرمه دیر، منگزه تمه لری اؤرأن یرلیک لی اولانیار. باغ میواسی بوُلماز شیرین دیل یالئ، بللی ـ بللی سؤزونگ باردئر بال یالئ، کمینه دییر عاقلئ ـ غئزئل گول یالئ، عاشئغنئنگ جانئنئ آلان گلینلر. شاهئرئنگ شئغئرلارئ نئنگ أهلیسی یوره کده ن چئقیان جوُشغون بوُلوپ، اثرینگ حاص دا تأثیرلی، اوُبرازلئ بریلمگینه حئذمات ادیأر. کمینانینگ سؤیگی لیریکاسئنا ده گیشلی "زولپونگ"، "دردینگده ن"، "گلینلر"، "بیله گل" غوشغولارئ حالقئنگ اینگ سؤیگولی آیدئملارئنا اؤوریلدیلر.


    موضوعات مرتبط: یدیگن yedigen

    http://damja.blogfa.com/...
    damja.blogfa.com
    دا مجالار DAMJALAR - ملامحمد ولی کمینه ( یدیگن ینگ بیری ) - TÜRKMEN EDEBİYATY GOŞĞYLAR - دا مجالار DAMJALAR

  • آرتیق ترکمن -««««««(( سودیگیم ))»»»»»»-

    قـره گـــــوزلــی نـازک بـدن 
    بیر باق بو یـانـه ســودیگیم
    آی جمالینگ شــعله سالار 
    جـلاد گــوزونگ جـانیــم آلار
    قا چان ســـنده مهریم قانار 
    گیتمه داش یـانـا سودیگیم

    غمــزانگ اوقی برمـز آمـان 
    نوربت،آمان، دور بیـــر زمان
    کیرفیگی اوق،قاشی کمان 
    دیشــی دوردانه سـودیگیم

    کمـینه نینگ یـوق چاره سی 
    گوزه لینگ بولماز خاراســـی
    اوزین قـیسغانـینگ آراسـی 
    اورتا میانه ســـــــــــودیگیم

    « کمینه »


آغام سنی

یاؤز گون دوشدی باشــــیما
یات ادیان, آغام ســـــــــنی
بیر دوشمان گیلدی قاشیما
یات ادیان آغام ســــــــــنی

ایندی دوشمان گیلر بولدی
جانا اود لار ســــــالر بولدی
زورلیـــق ایــــلاب آلر بولدی
یات ادیان آغام ســــــــــنی

ییقیلـــــــدی ایوانـی تختیم
نأچون ؟ غاره بولدی بختیم
آی سلطان دییر, اولر وغتیم
یات ادیان آغـام ســـــــــنی

( آی سلطان )


بیلیم دیر
***
عارف لرینگ قـلـبــــینده
یالقیم ساچن بیلیم دیر
حـــق رســــــــول احمدا
گوگ دان اینان بیلیم دیر
***
نادان لیـــغینگ دشمانی
آلن ادمـــــــز پشـــــمانی
یری گوگـــــی - آسمانی
دولاپ آلــــــن بیلـــیم دیر
***
گنج دیر مـــــدام یانینگده
شــــهرت زیور دونینگ ده
اوریـــن آلــیپ غانینگ ده
میراث غالــجق بیلیم دیر
***
غـــرانگقیدان چیقـــارجق
جاهل لیقدان غـــوتارجق
مقصد ینــــــــگه یترجـــک
دینگه سنـــــی بیلیم دیر
***
ظلمـات ده گویا چــــــراغ
سفرا چیقســـــانگ براغ
بد بـخت چلــیغه یــــــراغ
ســواش اتجک بیلیم دیر
***
یولداش گـوزلارگؤیجینی
اوقـــــار آلماز دینـجــینی
گومیلن بخت گنجـــینی
تاپیپ برجــک بیلیم دیر

« یولداش »
---------
بیلیم دیر
***
عارف لرینگ قـلـبــــینده
یالقیم ساچن بیلیم دیر
حـــق رســــــــول احمدا
گوگ دان اینان بیلیم دیر
***
نادان لیـــغینگ دشمانی
آلن ادمـــــــز پشـــــمانی
یری گوگـــــی - آسمانی
دولاپ آلــــــن بیلـــیم دیر
***
گنج دیر مـــــدام یانینگده
شــــهرت زیور دونینگ ده
اوریـــن آلــیپ غانینگ ده
میراث غالــجق بیلیم دیر
***
غـــرانگقیدان چیقـــارجق
جاهل لیقدان غـــوتارجق
مقصد ینــــــــگه یترجـــک
دینگه سنـــــی بیلیم دیر
***
ظلمـات ده گویا چــــــراغ
سفرا چیقســـــانگ براغ
بد بـخت چلــیغه یــــــراغ
ســواش اتجک بیلیم دیر
***
یولداش گـوزلارگؤیجینی
اوقـــــار آلماز دینـجــینی
گومیلن بخت گنجـــینی
تاپیپ برجــک بیلیم دیر

« یولداش »
  • Rafiqahmad Saher ماشاءالله كوپ ياغشى شعر اكن

  • آرتیق ترکمن حرمتلی شاعر حاجی قلی یولداشینگ ( جیهون سسی ) آدلی غوشغی کتابی چاپ دن چیقیبدیر
    شاعریمیزینگ الی درد گورماسین الله تعالی گؤیچ بیرسین
    ‎آرتیق ترکمن‎'s photo.
  • Ibrahim Tawakal اوران غوى شعر ( انشاءالله نصيب بولسه جيحون سسى آدلى كتابى اوقيپ گوررس شاعرميزينگ الى درد گورماسين اوزاق و ساغليق ده ياشاسين آمين


آتامینگ کوپ قایتالان سوزلریندن

قارا قارنینگ بولسا قایغینگ – آلادانگ
قورروغا قاچسانگام تاپدیر بیر میدار.
یونه ولی ایکی آیاقلی بندانگی
دورت آیاقلا منگزتماور، یا خدام.

****
دوستونگ بورگوت بولسا _ داغلارا التر.
دوستونگ بلبل بولسا _ باغلارا التر.
دوستونگ ال قوش بولسا _ بیر اوبا التر.
دوستونگ بایقوش بولسا _ خارابا التر.

****
آمان ،آمان... دینماق اوچین دردیمدن،
اللی یاشدا یتمیش درمان گوردوم من.
«قوش گرگ!» دیسه لر – ساپانلاپ آلدیم،
«قورت گرگ!» دیسه لر – قاپانلاپ آلدیم،
«مومیا!» دیدی لر – توپنگلاپ آلدیم.
بیریسیندن گوردیم- آزاجیق هارای،
بیریسیندن گوردیم – مونگ هیلی زیان.
آخیری بیر گویچدن ینگیلدی دردیم،
آدم اوچین آدم – اینگ اولی درمان.

****
ساقغالینگ دره گین توتسادا عقل
عقلینگ دره گین توتمایار ساقغال.

****
«اوزینگی سویت سایغین، دوستینگی قایماق!»
دییارسینگ سن آتام، بو نامه دییمگ؟
او نامه اوچین میدام سویت بولوپ اوزوم،
دوستوم هم اوستومه بولمالی قایماق؟
اوغلوم، بو ایگنجینگ ناحق دیر ناحق.
اوزینگی سویت سایسانگ، دوستینگی قایماق،
اونسونگ قایماق سایار دوستونگام سنی.
اونسونگ سنم قایماق، دوستونگام قایماق.

****
تاشلاما باشلانینگی، باشلاما تاشلانینگی.
ساناسانگ-دا دوستونگی، ساناما دوشمانینگی.

****
( کریم قربان نفس )


آدمی نینگ قدر یوق, بیر یـرگه یورگنده امان،
قدر اؤتر امّا جدالیغ بؤلسه سندین بی گمان.
گرچه الله یار اؤترچیدور، ایـرور اول هم یمان،
آنینگ هم قدر اؤتر, بیر نیچه غه اؤلغان زمان.

( صوفی الله یار )

بازدید ها


بیوگرافی ها











ابزار هدایت به بالای صفحه