ابزار وبمستر

قوشغی و قالئب لار

قوشغی و قالئب لار


ادبیات اوُرئن باسارئنئنگ وکیل لری قوشغی نی بیر سویجی سوز آغرامی دس دنگ، تاپاتای و قاپئالی و هنگلی و اوقوجینی و اِشیتگوٌجینی اؤزی بیلن و هم دیر، خیال مرتبه سینه میندرن سوز دییب آد قویئب دیرلار. مئثال اوچون:
گوٌن خانجارئن گؤنگدن یره اؤراندا گوٌنه غارشی دوغان آی تک گؤزل سن
« فراغی»
برای دیدن تصویر اصلی در صفحه جدید کلیک کنید.
یادا
آسمانئنگ گؤزی ـ ده گؤزه نگیندن مانگا هایبات بیلن آیغئنلی گوٌلیار
« عبدالقهار صوفی راد»
بو سطرلرده شاحیر گونه خانجار بریب و یا آسمانا دارا گوز بریب اوقوجینی پکره باتریار.
بیت: بیر قوشغی نگ اینگ آز مئقدارئنا بیت دییب آد قویارلار.
مئثال:
بولمئشام حیران واله ایشیمیز افغانی یر حالئمئز عشقئنگدا شؤیلا گوُنگلی میز ویرانی دیر
«غایب ناظار غایبی»
مصراع: دس دنگ و تای سؤزینگ اینگ آز مئقدارئنا مصراع دییرلر.
مئثال:
سویسئزپل دی منینگ گونگلیم سانگا باغلی نملی گوٌنیم
اووالقی مصراع اینکنجی مصراع «حاجی مراد آق»
ردیف:اؤز باشلی بیر کلمه قوشغی نئنگ آخرئنـدا گلیب بیر اووادان آهنگ بیلن قوشغا گؤزل لیک بریار
سریم سانگا صاداغا ساللانغئن بأری دلبر گؤوسینگ کوهی بولغارئنگ گوٌمأنیم غاری دلبر
«مأتأجی»
قاپئیا:هر بیت نگ مصراع لارنئنگ سونگئندان گلیأن کلمأنینگ آخرقی حارپلاری بیله بولسا اوُل کلمأ «قاپئیا کلمه سی» دییب آد بررلـر. قاپئیا هر بیر قوشغا اوُوودان لئق و گؤزل لیک بریأن اوُصئل لارئنگ بیری دیر.
مئثال:
توُلقونسئن دنگیزلر، دایانسئن داغ لار تأزه غوُنچا باغلاب، بوُی آلسئن باغ لار
داغ – باغ(قاپئیا) «ستارسوقی دان»
آغرام(وزن): قوشغی نئنگ هر بیر مصراع سئندا اوُقوجی بیرتایلی آهنگینگ باردئغنی آنگلایار شونگا قوشغینگ آغرامی یا «وزن» دییب آد قویارلار.
مئثال: یوزی ماهی تابانئم گوٌن یالی آیا دؤندی «فراغی»
یـو1+زی2+ما3+هی4+تا5+با6+نئم7 گوٌن1+یا2+لی3+آ4+یا5+دؤن6+دی7
بو گؤرنیشی یالی بو بیت ده هر مصراع یدی هجادان دوغری لانیب یازئلئب دیر.
قوشغی لارئنگ آغرامی اوٌچ قئسئم دیر:
1ـ یدی(7) یا سککیز(8)هجایی (ینگیل آغراملی قوشغی)
2ـ اوُن بیر(11) هجایی(اوُرتا آغراملی قوشغی)
3ـ اوُن دورت، اوُن بأش و یا اوُن آلتی هجایی(آغئر آغراملی قوشغی)
تخلص: شاحیر قوشوق ویا سنتی قالئب لاردا اینگ سونگئندا اؤز آدئنی و یا لاقامی آدئنی گتریب شو قوشغینگ اؤزیندن دگینی آنگلادیار.
مئثال:
دیمه شابندأنینگ سوزی خاطادا سوز آغئزدان چئقساقالار فوتادا
یموت گؤگلنگ سویین خان دا آتادا هیچ یرده بیرسن دک پـری گورمه دیم

تاییارلان: قمرالدین سیدی
منبع :
http://www.magtymghuly.ir/modules/news/index.php?start=155&

ابزار هدایت به بالای صفحه