ابزار وبمستر

جانیم ترکمن | بشقه شعر لار (2)

کاشکی 

همه گه بردنگ بولیب سالار گیلسه کاشکی 
تعصب اولیان چکیب سردار گیلسه کاشکی

تنگ بولدی بو حالمیز برچه من منلیک ایله 
چون غویب مغرور لیغین ، کنار گلسه کاشکی

دویبی گیلمز سویجی سوزلر جانمنی آلدی سقیب 
سوز ینه ثابت قدم دلدار گیلسه کا شکی

سویمک وهمده سویلمک گینگ عشقینگ رمزی دور 
جان ارا جانان اولان اول یار گیلسه کاشکی

نفس شوم لر هارماین یقدی کونگل قلاسینی 
تهدابین برک ایتماگه معمار گیلسه کا شکی

اوزگه لرگه یوزتوتیب غالدی کونگل غم لرارا 
کونگیل نقشنی بزاب تیمار گیلسه کاشکی

اویقی و غفلده غالدیق اوزگالر گیتدی اونگا 
اویغانیب هریان چاپیب هشیار گیلسه کاشکی

بونژند غه کاشکی لر کاشکی خیالی بولمسه 
ایسته سه گیلمک اگر خوستار گیلسه کاشکی

نژند

منينگ گــــــــــــونيم بودور سانگا قول بولسام

ســــــنينگ گـــــــــونينگ نادور نا خيالده دور

يول يوراســــــــــــــينگ آياغينگه يول بولسام

ســـــــــــنينگ گــــونينگ نادور نا خيالده دور

*****

آليـــــــــس يردن گلديم ســــــــــــــــانگا غايبانا

حســـــــــــــــرتنگدن بــــــــــولديم دالى ديوانا

منينگ گـــــــــونيم آق قــــــــوجاغنگا گيرمانا

ســــــــــنينگ گـــــــونينگ نادور ناخيالده دور

*****

آليس يولدان گلديم ســــــــــــــــــنى دوست ديب

سن گلما ســــــــــــــــانگ جانيم چيقار قاسانيب

منينگ گـــــــــــــــــــونيم آق بلاگنگى ياسانيب

ســــــــــــنينگ گـــــونينگ نادور ناخيالده دور

*****

ديشـــــــــــمده بركاسه ايچديم قــــــــــــولينگدان

باشيم كسنگ هرگز قايتمان يـــــــــــــــولينگدان

منينگ گونيم قوچســـــــــــــــــام اينچه بيلينگدان

ســــــــــنينگ گـــــــــونينگ نادور ناخيالده دور

*****

عاشــــــــــــق همراه آيدار گلــــــــــــدم من داده

گل ايديســـــــــــــــم رقيب قــــــــــــويماز آزاده

ســـــــــــــنينگ بيلن يتســـــــــاک مقصد مراده

ســــــــــــــــــنينگ گونينگ نادور ناخيالده دور

*****

حودرلان . محمدابراهيم توكل

حويرلقه همراه داستانيندان

گلزاده گوهريم اشــــــــــــــــــــيت سوزيمنى
ناله لار چــــــــــــــــــكرمن يارينگ يولينده
طاهر اوچــــــــــــــــين برباد قيليب ئوزيمنى
جــــــــــــــــــــگريم ياقارمن يارينگ يولينده

عاشــــــــــــــــقلارقيچغيريپ تاپماز خارايين
گيتدى ياريم ايندى كيمدن ســــــــــــــــورايين
بوگون جان ئويينى جســــــــــــــــميم سرايين
قصد اديپ ييقارمن يارينگ يـــــــــــــــولينده

مگر اوندان اول آلارجانـــــــــــــــــــــــــيمى
كول اديپ ياقارمن اســـــــــــــــــــــتخوانيمى
يارقبرينه باريپ غيرميز غــــــــــــــــــانيمى
سوكمين دوكرمن يارينگ يـــــــــــــــــولينده

آتام غوغا سالدى اجيز باشــــــــــــــــــــيمنى
سيل كمين آقدير دى غانلى ياشــــــــــــــيمنى
جانيم برباد قيليپ عزيز لاشــــــــــــــــــيمنى
ايتلره چكرمن ياريــــــــــــــــــــــنگ يولينده

زهره ديـــــــير قـــــــــــــره بختيم غراردى
قره باتــــــــــــيرمانــــــــــگا خريدار اردى
طاهرجانيم منينگ اوچين جــــــــــان بردى
دنيا دان چيقارمن يارينگ يــــــــــــــولينده

حودرلان محمدابراهيم توكل
زهره طاهر داستانيندان


عزيز حرمتلى دوست لار قربان بايرامينگيز غوتلى مبارك بولسين
****************************
مرحوم عبدالكريم بهمن نينگ بوشعرنى هم سيزلار اوچون حودرلايورن
******************

بگنج آليــپ بــــوگـــــــــــون بتين جهانه
كان نعمت لى قربان نــــــــمازى گيلدى
ثواب يولين آچيپ هربير انســــــــــــانه
فضيلت لى قــــــــــــــربان نمازى گيلدى
***
خيره آچــــــــــــلان بوگون مسلمان الى
ســــــــــاچاق يازن خلقه هربير حويلى
ســــــــاچاق اوستى ات ونان لردن دولى
سخاوت لى قربان نـــــــــــــمازى گيلدى
***
خيرات اوچين بوگــــــــون ال لرآچيلان
ساچاق لره دورلى ايميــــــــش ساچلان
ات لر بارى غازان لرده آســـــــــيلان
كان قند ات لى قربان نــــــمازى گيلدى
***
الله آچان بوگون رحمت ايشـــــــــــگين
فضل ساچيور بوگون هريان اسلام دين
مسلمانه فرض دير بـــوگون آچسه كين
شرافت لى قربان نــــــــــــمازى گيلدى
***
نــــــــماز گونى تاشـــــــلالى اوكه كينى
شـــــــــوكت لالى كينه سيز اسلام دينى
تا ايلالى بـــــوگون راضـــــى رحمانى
كرامت لى قربان نـــــــــــــمازى گيلدى
***
بهمن آيتيور عــــــيــدى تـــــبريك ايلاده
ايل نعمتين تانگريم اتســــــــــــين زياده
دين فضلندن ايليم يتســــــــــــــين مراده
بركت لى قربان نــــــــــــــمازى گيلدى
***
حودرلان محمدابراهيم توكل
شعر...... بهمن
See Translation
عزيز حرمتلى دوست لار قربان بايرامينگيز غوتلى مبارك بولسين
****************************
 مرحوم  عبدالكريم  بهمن  نينگ بوشعرنى هم سيزلار اوچون حودرلايورن
******************


بگنج آليــپ بــــوگـــــــــــون بتين جهانه
كان نعمت لى قربان نــــــــمازى گيلدى
ثواب يولين آچيپ هربير انســــــــــــانه
فضيلت لى قــــــــــــــربان نمازى گيلدى
***
خيره آچــــــــــــلان بوگون مسلمان الى
ســــــــــاچاق يازن خلقه هربير حويلى
ســــــــاچاق اوستى ات ونان لردن دولى
سخاوت لى قربان نـــــــــــــمازى گيلدى
***
خيرات اوچين بوگــــــــون ال لرآچيلان
ساچاق لره دورلى ايميــــــــش ساچلان
ات لر بارى غازان لرده آســـــــــيلان
كان قند ات لى قربان نــــــمازى گيلدى
***
الله آچان بوگون رحمت ايشـــــــــــگين
فضل ساچيور بوگون هريان اسلام دين
مسلمانه فرض دير بـــوگون آچسه كين
شرافت لى قربان نــــــــــــمازى گيلدى
***
نــــــــماز گونى تاشـــــــلالى اوكه كينى
شـــــــــوكت لالى كينه سيز اسلام دينى
تا ايلالى بـــــوگون راضـــــى رحمانى
كرامت لى قربان نـــــــــــــمازى گيلدى
***
بهمن آيتيور عــــــيــدى تـــــبريك ايلاده
ايل نعمتين تانگريم اتســــــــــــين زياده
دين فضلندن ايليم يتســــــــــــــين مراده
بركت لى قربان نــــــــــــــمازى گيلدى
***
حودرلان محمدابراهيم توكل
شعر......  بهمن


ّّّّّ دنيا ّّّّّّ
سيناغ اوچين دوران انسانه دنيا
بيش گون زمان آدم يورمانه دنيا
ثابت قانون دويزن هر مخلوق اوچين
بوگون گيليب ارته گيدمبنه دنيا
هيچ مخلوقه ثابت اورين بيرن دال
محشره چه ياشاپ يورمانه دنيا
تانگرى برن آنگ گوهرين آدمه
تا آدمى اوستين اتمانه دنيا
هر آدمه ده بولسه ادب گوهرى
يه تير اونى شوكت وشانه دنيا
آدمزادى علم وادب محبت
ديرى ليكده ايلار دردانه دنيا
هر آدم ده گربولمسه كينه سى
ديرى ليگنى دوندير رضوانه دنيا
ايش اتمانه بيردى بوالى سانگه
همده محتاج الين توتمانه دنيا
بو دنيا ده مهرلى بولسانگ بهمن
ايلارسنى سلطان جهانه دنيا

شعر-----------------

(((( عبدالكريم بهمن ))))

عشقينگ شهرينده بر گوزل گورديم
بر عجب نازنين يوزى انورلى
سحر وقتى گلستانه اوچراديم
يتوشدى جلوه سى بولديم اثرلى

ساغينه سولينه يراشار نوكر
وصلينه يتمگان آه وزار چكر
غمزه سى اوق چشمى قانينگى دوكر
بى رحم جلاد دور قولى خنجرلى

يوزين گورسه شيدا بلبل بولار لال
يوزلازى آى قاشى ياى يتمز هلال
يار يانينه بارما تاپماديم مجال
خيالى شرملى هم ينه درلى

سروى آغاچ يوقدور آنينگ بوينچه
ساچينينگ تاريندان بيل لارى اينچه
بر عجب نازك دور هم آغزى غنچه
دوداق لارى پسته شهد وشكر لى

مسكين قليچ آنگا فدا ايلار جان
گل يوزينگا بنده بولديم بو زمان
نه سببدن بولماز مانگا مهربان
عرض اتسام ناز ايلار غضب قهرلى

### مسكين قليچ ###
عشقينگ شهرينده بر گوزل گورديم
بر عجب نازنين يوزى انورلى
سحر وقتى گلستانه اوچراديم
يتوشدى جلوه سى بولديم اثرلى

ساغينه سولينه يراشار نوكر
وصلينه يتمگان آه وزار چكر
غمزه سى اوق چشمى قانينگى دوكر
بى رحم جلاد دور قولى خنجرلى

يوزين گورسه شيدا بلبل بولار لال
يوزلازى آى قاشى ياى يتمز هلال
يار يانينه بارما تاپماديم مجال
خيالى شرملى هم ينه درلى

سروى آغاچ يوقدور آنينگ بوينچه
ساچينينگ تاريندان بيل لارى اينچه
بر عجب نازك دور هم آغزى غنچه
دوداق لارى پسته شهد وشكر لى

مسكين قليچ آنگا فدا ايلار جان
گل يوزينگا بنده بولديم بو زمان
نه سببدن بولماز مانگا مهربان
عرض اتسام ناز ايلار غضب قهرلى

       ###  مسكين قليچ ###


قره ساچينگ گيجه دييپ اوخـــــــلاپ من
گونديز اكن چوخ آرمانيـــــــــــم نازلى يار
صبا سحر وختــــــى ديــــــيپ چقلاپ من
چشميم آچســـــــــــام آرمان اكن نازلى يار
***
گيل گوريشـــــــسنگ كراماتلى غؤلونگدان
آيلانايــــــــين دهانــــيـــــنگدان ديلينگده ن
قهراتمه غـــؤلوم ســـــــالســــــام بيلينگده ن
آتشگاهى ســن ســــــــــــــوزانيم نازلى يار
***
تعريفين اشــيتديم قره گـــــــــــــــــوزينينگ
گداسى من دوسـتم گولر يــــــــــــوزينگده ن
زباندان آيريلان هر بير ســـــــــؤزينگده ن
كسگيل باشيم من قـــــــــــــربانى نازلى يار
***
نفس ديــــير عشـــــــــــــقيم حد دن آشيپدير
تماشــــــــانگا اولوغ ايل لر ئويشـــيــــپدير
گوزيم آچسام آييم گــــــــــــونيم ياشــيــپدير
زندان بولدى گينگ جــــــــــهانيم نازلى يار
***
حودرلان محمدابراهيم توكل
ملانفس

سن سن مـــنــــيــــــــنگ دلبريم
جانـــيــمــيـــــــــــنگ جاناناسى
ايـــــــكى جـــــــــــهان سروريم
كــــــونگلمـــــــينگ غم خاناسى
***
يــــــــوزلارينگ گل گلمـــيــــدير
آوازينــــــــگ بـــلــــــــــبل ميدير
زولــــفــــــــــــلرينگ سنبل ميدير
ديشـــــــــلارينــــگ دوردانه سى
***
اقــــــلـــــــــــــــــيم پريزادى سن
غـــــــــــــمگين كونگلم شادى سن
سن بير عشـــــــــقينگ اودى سن
من فــــــــقـــــيــــــــر پروانه سى
***
من بير مســــــــــــــــــكينى گداى
سن نازنين حســــــــــــــــــنه باى
كرفگينگ اوق قـــــــــاشينگ ياى
من اونـيـــــــنگ نشـــــــــانه سى
***
جــــــن مـــــــــوســــن يا آلموسن
جـــــــــانـــــــــــــيمه اجل مو سن
گنگ مــــــــوســـــن يالال موسن
اى ســـــــــونالار ســـــــــــوناسى
***
قـــــيــــلاو بردينگ دوشــــــــمانه
دوستى قــــــيــــــــــــلدينگ بيگانه
ايندى گــــــــــــــــورمك گــــــمانه
يامـــــــانـــــدير زمـــــــانه ســــى
***
ذلــــــيـــــــلى آخــــى زاريـــــــنگ
دلــــــبـــــريــــــم الله ياريــــــــنگ
بـــــيروســــــــــــورسا نه كارنگ؟
بيرصــــــــــنــــــــم ديـــــــوانه سى
***
حودرلان محمدابراهيم توكل
قربان دوردى ذليلى

سن سن مـــنــــيــــــــنگ دلبريم
جانـــيــمــيـــــــــــنگ جاناناسى
ايـــــــكى جـــــــــــهان سروريم
كــــــونگلمـــــــينگ غم خاناسى
***
يــــــــوزلارينگ گل گلمـــيــــدير
آوازينــــــــگ بـــلــــــــــبل ميدير
زولــــفــــــــــــلرينگ سنبل ميدير
ديشـــــــــلارينــــگ دوردانه سى
***
اقــــــلـــــــــــــــــيم پريزادى سن
غـــــــــــــمگين كونگلم شادى سن
سن بير عشـــــــــقينگ اودى سن
من فــــــــقـــــيــــــــر پروانه سى
***
من بير مســــــــــــــــــكينى گداى
سن نازنين حســــــــــــــــــنه باى
كرفگينگ اوق قـــــــــاشينگ ياى
من اونـيـــــــنگ نشـــــــــانه سى
***
جــــــن مـــــــــوســــن يا آلموسن
جـــــــــانـــــــــــــيمه اجل مو سن
گنگ مــــــــوســـــن يالال موسن
اى ســـــــــونالار ســـــــــــوناسى
***
قـــــيــــلاو بردينگ دوشــــــــمانه
دوستى قــــــيــــــــــــلدينگ بيگانه
ايندى گــــــــــــــــورمك گــــــمانه
يامـــــــانـــــدير زمـــــــانه ســــى
***
ذلــــــيـــــــلى آخــــى زاريـــــــنگ
دلــــــبـــــريــــــم الله ياريــــــــنگ
بـــــيروســــــــــــورسا نه كارنگ؟
بيرصــــــــــنــــــــم ديـــــــوانه سى
***
حودرلان محمدابراهيم توكل
قربان دوردى ذليلى

وكيل سايلالينگ
===================
ايلداشلريم فكريم دينگله سنگ مندن
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
بيرلشيبان راى برلينگ ياقيندان
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
سن سينگ گرچك اوغوز خانينگ فرزندى
بسدير اويان چكمه ايندى سن دردى
عالم بوليب جوانلرميز اؤزگردى
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
اقبال آيره سالدى دنيا يايرادينگ
يوق اتجك بولديلاربارحا اورنادينگ
آتا بابانگ يولين ايندى سايلادينگ
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
سيز توركمنينگ ايل گونينى سولديرمانگ
نادان بوليب راى حقينى كويدير مانگ
تورك مللتى اؤزگه مردى غالدير مانگ
اؤزگه دأل . ايليمدن وكيل سايلالينگ
٭٭٭
وجدان قبول اتمز اؤزگه راى برسك
پوله ايمان ساتيب روحى بايبرسك
يره غارار بيرنأكسه راى برسك
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
توركمن اوزبيك توركتبار دير ملتينگ
آچ گؤزينگى تمام بولدى غربتينگ
ساتما راينگ پوله گؤركز همتينگ
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
بيز توركلره حاضر اقبال باقيبدور
الله نظر ايلاپ نورين ساچيپدور
اتفاق بول . نفاق اودى اؤچيپدور
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
تانگرى درگاهينده قبول فغانينگ
رسميت تاپاندير توركى زبانينگ
فايده سى يوق اؤزگه مردى بزأنينگ
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
گيله جكده فرياد چكيب آغلامانگ
ادرمن جوانينگ بختين باغلامانگ
(غاتيباش) دير دوستلار ايلى خوارلامانگ
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
حودرلان محمدابراهيم توكل
شعر = عبدالرحيم ( غاتى باش )
كتاب = ياش شاعرلار
وكيل سايلالينگ
===================
ايلداشلريم فكريم دينگله سنگ مندن
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
بيرلشيبان راى برلينگ ياقيندان
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
سن سينگ گرچك اوغوز خانينگ فرزندى
بسدير اويان چكمه ايندى سن دردى
عالم بوليب جوانلرميز اؤزگردى
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
اقبال آيره سالدى دنيا يايرادينگ
يوق اتجك بولديلاربارحا اورنادينگ
آتا بابانگ يولين ايندى سايلادينگ
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
سيز توركمنينگ ايل گونينى سولديرمانگ
نادان بوليب راى حقينى كويدير مانگ
تورك مللتى اؤزگه مردى غالدير مانگ
اؤزگه دأل . ايليمدن وكيل سايلالينگ
٭٭٭
وجدان قبول اتمز اؤزگه راى برسك
پوله ايمان ساتيب روحى بايبرسك
يره غارار بيرنأكسه راى برسك
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
توركمن اوزبيك توركتبار دير ملتينگ
آچ گؤزينگى تمام بولدى غربتينگ
ساتما راينگ پوله گؤركز همتينگ
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
بيز توركلره حاضر اقبال باقيبدور
الله نظر ايلاپ نورين ساچيپدور
اتفاق بول . نفاق اودى اؤچيپدور
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
تانگرى درگاهينده قبول فغانينگ
رسميت تاپاندير توركى زبانينگ
فايده سى يوق اؤزگه مردى بزأنينگ
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
گيله جكده فرياد چكيب آغلامانگ
ادرمن جوانينگ بختين باغلامانگ
(غاتيباش) دير دوستلار ايلى خوارلامانگ
اؤسماگه يول آچيب وكيل سايلالينگ
٭٭٭
حودرلان محمدابراهيم توكل
شعر = عبدالرحيم ( غاتى باش )
كتاب = ياش شاعرلار


 
عبدالكريم ( آيدنگ ) شاعر و يازويجى

قدرلى عبدالكريم (آيدنگ) يازى اوغلى سنه 1325 نجى هجرى شمسى ييلنگ ثور آيينده افغانستانينگ بادغيس ولايتينگ مارچاق اوبه سينده اورتا ياغدايلى علم دوست مشغله ده دنيا اينيار . باشلانغچ مكتبى آلتى نجى صنفه چنلى اوبه مكتب نده اوقاپ 1339 نجى هجرى شمسى ييلده كابلداكى حربى ليسه سينه سايلانيپ آلنيار . 1345 نجى ييلده حربى خوونحى اون ايكى نجى صنفينى تماملاپ اكادمى تخنيكه شامل بوليار . 1348 نجى ييلده تخنيكى حربى اكاديميه دان فارغ التحصيل بوليپ دوهم بريدمن رتبه ده افغانستانينگ اردو سينده ايلكى بيلن سكيز نجى فرقه نينگ دافع هوا قطعه سينده ايشه باشلايور. سونگره هرات شهرينداكى (17) نجى فرقه ده جواب كارلى حربى غولليق لرينى برجاى اديپ يوريته كانكور امتحان آرقه لى ئونگكى شوروى اتحادغه اوقاماغه گيتمك ليك اوچين سايلانيار . اوچ ييل شوروى اتحادينگ (پينزه ) شهرينده تازه حربى راكت لروغورال لر اوغريندان اوقه يور . سونگره ينه كابلده پلچرخى داقى مركزى ترميم خانه ده ايشه دوام اتديريپ دگروال ليق رتبه سينه چنلى افغانستانينگ ياراغلى گويج لرنينگ دورلى بوليم لرينده وظيفه اجرأ اتيار .
عبدالكريم آيدنگ حربى غولليق چيليغنه غارامازدان متعلم ليك دوره سيندان باشلاپ شعر وادبيات بيلن غيزيقلانيار وادبى محفل لره هوس بيلن غتناشيپ اوزيندان بولان شاعر ليق طبيعى استعداد و اوقيبنى يوزه چيقريار شول سبب دانم موصوف شعر سوير وشاعر سوير آدم دير. اول ياشليقدان كلاسيك شاعر لرنگ اثر لرينى اولى هوس بيلن اوقاپ اولره بيوك بهابيريپ دير. شويديبم آزده كانده اوزى هم شعر دوزه ديپ دوره ديجى ليك يولينه گونيگيپدير . اونونگ يازان شعر لرى ومقاله لرى گوراش و گونش جريده لرينده مليت هاى برادر مجله سينده تركمنستانينگ كاسى گزيت و اخبار لرينده و همده تركمنستانده چاپ بولان دوستليق آدلى كتابده چاپ بوليپ دير . عبدالكريم آيدينگ غاراشسيز تركمنستانينگ اهلى دابارالى يغناق لرينه غتناشيپ دنيا تركمن لرنينگ گومانتيار بيرلشيك نينگ بيرنجى كنفرانس نگ مديريت نگ اعضا سى و بول غوره مانينگ اساسينى توتان لرنگ بير دير
حودرلان محمدابراهيم توكل
كتاب= گونگل لر صداسى يازان عبدالمجيد توران

اى خدايا من بوگون بيچاره بولدوم نيله يين
گل وطندان آيريليپ آواره بولدوم نيله يين
بير آچيلغان گل ايديم من خاره بولدوم نيله يين
بى گرك دالديم مگر بيكاره بولدوم نيله يين
درد و رنج وغم بيلن صد پاره بولدوم نيله ييه

((( آيدينگ )))

يگيت لــــــــيك زورى گيتدى غولمدان

درديمانى غـــــــــررى ليق ديريارانلار

درمانى يـــــــوق اونونگ غيرئولم دان

درديمانى غـــــــــررى ليق ديريارانلار

***

خســــــــته لرغوتيلار غررى غوتيلماز

كونگل غوشــــــى اوچار گيدارتوتيلماز

بودرده كيمـــــــــــسه دان چاره تاپلماز

درديمانى غـــــــــررى ليق ديريارانلار

***

آغيزينه گوزلاسانگ بيرديشى بولماز

يانينده قدردان دنگ دوشـــــــى بولماز

يورغان دوشك بيلن هيچ ايشى بولماز

درديمانى غـــــررى ليق دير يارانلار

***

اوغـــــــــل غيز گلينه يگرنجى بولار

اولار مدارنينگ گـــــــــورگنجى بولار

يرتيق ايرك دوشــــــك اورتنجى بولار

درديمانى غــــــررى ليق دير يارانلار

***

آغيزينه ســـــــــالانن ديشى باسمه يار

اوغل غيز ســـــوزينه غولاق آسمه يار

ايراق دان گوز لاســه گوزى كسمه يار

درديمانى غــــــــررى ليق ديريارانلار

***

غالان غاچاق بولســـــه ئونگينه بيرلار

ايسى يلى يوقديرشــــــــــــونى ايدير لار

بير كلام سوزلـــــسه گپ نگ غويديرلر

درديمانى عـــــــــررى ليق دير يارانلار

***

يتميش نگ اوينه گيران سونگ ياشينگ

ايرانيپ بيريرده دورمه يار باشـــــينگ

چوره ك اييپ بيلماز تالخان دير آشينگ

درديمانى غــــــــررى ليق دير يارانلار

***

ديسانگ سوز ايشــتماز غولاق كر بولار

اوتريپ تورماغـــــينگ دردى سر بولار

سويك لرســــــــــــيزلاشيپ دربدر بولار

درديمانى عــــــــــررى ليق دير يارانلار

***

تنده قوت بولماز يوزينگده گـــــوركينگ

اوتريپ تورماغه يتشــــــــــــماز اركينگ

باش آچيليپ بولمازســــــــــويكده اركينگ

درديمانى غــــــــــــررى ليق دير يارانلار

***

سوزله مى تاناماز دوشمانين دوســــــتين

آنگقه سى آيلانار غاچيرارايســــــــــــــين

اسگى يرتيق يورغان بيركهنه پوســـــتين

درديمانى غــــــــــــررى ليق ديريارانلار

***

گيتدى تمام قدر بيلن دنگ دوشـــــــــــينگ

ايندى سازليق ئوتدى درد دير يولداشــينگ

بارديقچه ييل ييل دان موج اورار غيش نگ

درديمانى غــــــــــــــررى ليق دير يارانلار

***

طالبى ديير دوســــــت لر غررى مانگ بتر

آلتميـــــــش نگ يتميــــــــش نگ آراسى يتر

اوزين بـــــيـــــــــــــلماز نادان ديپلاپ اوتار

درديمانى غــــــــــــــررى ليق دير يارانلار

***

حودرلان محمدابراهيم توكل

مراد طالبى

گيجه گونديز آغـــلاماقدان يار دييپ

ايندى گوزيم ياشـى سيل بولار بولدى

بلبل ايديم ســـــــايرار ايديم گل دييپ

ســايراقان ديل لاريم لال بولار بولدى

***

ديمز بــــــــولديم آخر ياريار ديمكدان

يوق بولديم توكانديم غـــــصه ايمكدان

اى يارانلار غــــــــم يوكنى چكمكدان

الف دك قامتم دال بـــــــولار بــــولدى

***

عقليم چاشدى گيتدى دوملى دوشــــينا

آخر غرق بولارمن گوزيم ياشــــــينا

شيرين جانيم دوشـــــيب عشق آتشينا

يانيپ ادا بوليپ كـــــول بولار بولدى

***

گوزى آغلار گــــــونگلم يارى اونتمز

هيچ ساويلمز دومان ســـريمدان گيتمز

قايغى بيلان گون ايراقــديردانگ آتماز

هربير گونيم ايندى ييل بـــولار بولدى

***

ذليلى زار آغـــــــلار بيقرار بـــــوليپ

صبر يولى مندان قيراق ســــــــــويليب

راحتيم كمه ليب حســـــــــرت كوپاليب

دردى الم مانــــــــگا بول بولار بولدى

***

حودرلان محمد ابراهيم توكل

قربان دوردى ذليلى
See Translation
گيجه گونديز آغـــلاماقدان يار دييپ

 ايندى گوزيم ياشـى سيل بولار بولدى

بلبل ايديم ســـــــايرار ايديم گل دييپ

ســايراقان ديل لاريم لال بولار بولدى

***

ديمز بــــــــولديم آخر ياريار ديمكدان

يوق بولديم توكانديم غـــــصه ايمكدان

اى يارانلار غــــــــم يوكنى چكمكدان

الف دك قامتم دال بـــــــولار بــــولدى

***

عقليم چاشدى گيتدى دوملى دوشــــينا

آخر غرق بولارمن گوزيم ياشــــــينا

شيرين جانيم دوشـــــيب عشق آتشينا

يانيپ ادا بوليپ كـــــول بولار بولدى

***

گوزى آغلار گــــــونگلم يارى اونتمز

هيچ ساويلمز دومان ســـريمدان گيتمز

قايغى بيلان گون ايراقــديردانگ آتماز

هربير گونيم ايندى ييل بـــولار بولدى

***

ذليلى زار آغـــــــلار بيقرار بـــــوليپ

صبر يولى مندان قيراق ســــــــــويليب

راحتيم كمه ليب حســـــــــرت كوپاليب

دردى الم مانــــــــگا بول بولار بولدى

***

حودرلان محمد ابراهيم توكل

قربان دوردى ذليلى

زندهگی نامۀ نورمحمد عندلیب

نورمحمد عندلیب از نمایندگان شاخص و برجسته ادبیات کلاسیک ترکمن به شمار می رود. وی ضمن مطالعه تاریخ، زبان و ادبیات ملل شرق آفریننده و روایتگر توانای منظومه «لیلی و مجنون» است. آثار ارزشمند شاعر برای مطالعه ی تاریخ، زبان و ادبیات ترکمن در قرن 18 میراثی گرانبهاست.
نورمحمد عندلیب به تخمین در سال 1710 میلادی در منطقه «غارا مازی» از توابع شهر ییلانی ترکمنستان به دنیا آمده و در سال 1770 از دنیا رفته است. عندلیب شاعری کلاسیک و مترجمی بغایت توانا است. وی ضمن استفاده از زبان های عربی و فارسی و بعضی اشعار خود را به زبان فارسی سروده و برخی از آثار را نیز از زبان عربی به ترکمنی ترجمه کرده است.
عندلیب در شعر «جیقر» با بن مایه های عشقی و در منظومه ی «لیلی- مجنون» از شرایط زندگی ترکمن ها در قرن 18 سخن گفته است. وی از پیشگامان مترقی و تبلور محافل آگاه آن دوره است. در داستان «لیلی و مجنون» با آفرینش های خلقی و سرشار از فولکور مواجه هستیم که نشانگر مطالعه عمیق ادبیات شفاهی است.
از تاریخ دقیق وفات ایشان اطلاعی در دست نیست ولی اوایل دهه ی هفتاد قرن 18 را تخمینا سال وفات او دانسته اند.
بیوگرافی شاعر در مدخل داستان «یوسف – زلیخا» نمود یافته و در آن، برخورد های حاکمان استثمارگر برای تصاحب تاج و تخت و روابط و مناسابت طبقاتی روایت می شود. در منظومه ی حماسی «اوغوزنامه» افکار شاعر «دولت محمد آزادی» در بیان ظلم و ستم شاهان ادامه یافته است. در ادبیات کلاسیک ترکمن، عندلیب به عنوان مترجمی توانا شناخته شده و آثار مکتوب شاعر «نسیمی» را از زبان عربی به ترکمنی ترجمه کرده است. عندلیب در شعر «جیقر» به مسئله ضروری دوره خود پرداخته است. «جیقر» ابزار آلاتی کشاورزی است و در آبیاری اراضی از آن استفاده شده است.
عندلیب منظومه «لیلی- مجنون» را بر اساس روایتی خلقی آفریده و این اثر دقیقا اعتراضی است علیه منکران عشق و آزادی، بیانگر فدا شدن انسانها در مناسبات نیمه فئودالی و نیمه عشیرتی است. «لیلی- مجنون» نزدیک به سی واریانت دارد و از چشمه ناب ادبیات خلقی نشأت می گیرد.
در سال 1188 میلادی نظامی گنجوی شاعر بزرگ آذربایجان (1203- 1141 م) بر اساس سوژه شفاهی «لیلی- مجنون» منظومه ای نوشته و سپس شاعران برجسته شرق، عبدالرحمن جامی (1492- 1414)، علی شیر نوایی (1501- 1441)، محمد فضولی (1563- 1500) و دیگران بر اساس آن موضوع کار کرده اند.
«لیلی- مجنون» عندلیب به صورت شعر و نثر است. در نثر چگونگی روند وقایع و در شعر روابط شخصیت ها و چگونگی تعامل آنها بیان شده است. عندلیب در آفرینش منظومه از زبان خلق بهره گرفته و به همین سبب در میان ترکمن ها از شهرت بسزایی برخوردار است. اثر «لیلی- مجنون» بواسطه ی تعلق زمانی به قرن 18 برای مطالعه ی تاریخی، اقتصادی، آداب و سنن و زبان از اهمیت فراوانی برخوردار است.

منبع: سایت جیهون

 خواجه نفس مساعدينگ تانيش نامه سى

خواجه نفس بن روزى بن مؤمن ١٣١٩ نجى هجرى شمسي ييلنگ عقرب آيينده شبرغانينگ كتته سلجوق اوبه سنينگ بير دهقان كار مشغله سينده ياختى جهانه اينيپ علم و بيلم بيوك نعمتينى گوبك غانى دوكيلان قشلاغنينگ مدرسه سينده اوقاپ قرآن مجيد . صرف. نحو. فق.و حديث علومينى حاصل اتيور وايل آراسينده ملا لقبنى غازانيور خواجه نفس مساعد مدرسه ده طالب وقتينده تركمن خلقينگ عارف و فيلسوف شاعرى مخدومقلى فراغى نينگ شعر لرى بيلن اونس آليپ ٢٤ ياشيندان سونگره شعر آيدماق ليغه باشلايور. خواجه نفس مساعدينگ غوشغى لرى اولكه مطبوعاتى شول جمله دان گوراش و گونش جريده لرينده چاپ دان چيقيار. موصوف اهلى تركمن لرنگ آته وطنى عزيز تركمانستان دان داشارى أوزبكستان . تاجكستان و روسيه فدراتيف جمهورليقلارينه دام سفرو سياحت أديب و شول خلقلارنگ ديل وأدبيات لرى بيلن يقين دان تانيش بوليار. 
خواجه نفس مساعد همچون باشغه ايلداش لرميز كبى وطنميزده دوام اتديريليپ گليان غانلى و غضبلى سواش لر نتيجه سينده سنه ١٣٧٧ نجى هجرى شمسي ييلده پاكستانه مهاجر بوليار و هجرت ديارينده غورالن مخدومقلى فراغى آدينداقى فرهنگى انجمن بيلن اكتيف غتناشيپ و حاضرشول انجمن يوليندان موصوف نگ غوشغى لر توپلامى( مجموعه أشعار ) چاپ دان چيقيپ ايل اولس و مخلص لرينه گوديريليور.

 



قربان دردي ذليلي 2
قربان دردي ذليلي 2
1220- 1273 هجري قمري، 1779- 1849 ميلادي. 
ذليلي از شاعران تركمن، قرن سيزدهم هجري، از طايفه گوگلان – تيره گركز – بخش نظر قلي و شاخه كمرلر بود كه دردامان پدري به نام «مامد دولت» و مادري به اسم «خرما» (خواهر زادهي مختوم قلي فراغي ) متولد و پرورش يافت. 
سال تولد ذليلي را 1220 هجري قمري و در اطراف رود اترك ذكر كرده اند همچنين وي در قاري قلعه هم زندگي كرده است ولي بيشتر عمر خود را در حوالي رود اترك گذرانده است ، وي در قسمتي از اشعار خود از وطن و زادگاه خود اين چنين مي گويد:
يورگ تلواس ادر گوترلرسريم ............ كؤنگل آرزو ايلاْر وطنيم سني 
اترك، گرگان يورديم گزن يرلريم .......... كؤنگل آرزو ايلاْر وطنيم سني

ذليلي پس از اتمام تحصيلات اوليه در زادگاهش به سوي خيوه رهسپار شد و تحصيلات عالي خود را در مدرسه شير غازي گذارند. وي آثار شاعران و نويسندگان قبل از خود را خصوصاْ ديوان مختومقلي فراغي را مطالعه و فرا مي گيرد. اشعار اين شاعر و اديب تركمن هم در دوران ناامني ،تعصبات قومي و مدهبي، جنگ ها و غارت ها، مملو از مضامين مختلف از جمله بازتاب درد، رنج و فقر مردم تركمن ناحيه زندگي اش مي باشد: 

بو غريبليق اوستومزدن گيتمدي
كؤنگول مقصد،مراديتا يتمدي
قايغي، غم سيز منينگ وقتيم اؤتمه دي
گزمه ديم هيچ كؤنگول خوشونگ ايچينده

ترجمه :
اين فقر هرگز ما را رها نمي كند،‌ و آرزوهاي ما برآورده نمي شود،‌ عمر من بدون غم و اندوه سپري نشد،‌ و هرگز با دل خوش نگشتم.

ذليلي علاوه بر تحصيل به كار كشاورزي و زرگري مشغول بود. وي شغل ساخت زيور آلات كه شغل دايي اش مختومقلي فراغي بود ادامه مي دهد و استاد ماهري مي شود. وي در جواني عاشق دختري به نام دوندي مي شود ولي به دلايلي از جمله فقر موفق به اين وصلت نمي شود،‌ وي با دختر ديگري به نام نوري ازدواج مي كند كه حاصل آن پسري به نام مامد دولت است.
در سال 1819 ميلادي خان خيوه، محمد رحيم خان مقاومت تركمن ها را در هم شكست و سرزمين شاعر را غارت و ذليلي را به اسارت درآورد،‍‍ شاعر هفت سال را در خيوه در اسارت بسر برده و قسمت اعظم آثار خويش را مانند مسعود سعد سلمان در اسارت سروده است.
درآنجا بود كه وي با سيدي خوجه شاعر تركمن باب الفت و مرافقت را گشود. سروده هاي ذليلي بعد ها در فراق همين دوستش يكي از بهترين يادمان هاي وي گرديد. 
قربان دردي ذليلي بعد از مرگ محمد رحيم خان از خيوه گريخته، به زادگاهش باز مي گردد، آثار اين شاعر رزم جو نيز به آفرينش ادبي سيدي مشابهت كلي داشته و بين هر دو مناسبت دوستانه نزديكي برقرار بوده است.
ذليلي حدوداْ در سال هاي 1272-1273 هجري يعني در سن 54 سالگي فوت نموده است.
اشعار ذليلي يكي از بهترين نمونه هاي اشعار كلاسيك تركمن محسوب مي شود كه در آنها انديشه ها و افكار گوناگوني بازتاب يافته و حوادث و وقايع آن روزگار ترسيم گرديده است. بعضي از سروده هاي ذليلي بي تاثير از افكار بلند مختومقلي و سروده هايش نبود. براي اثبات اين مضمون ربايي و سنخيتي كه بين دو ديدگاه مختومقلي و ذليلي وجود دارد به ارايه چند بيت از هر دو شاعر و مقايسه آنها مي پردازيم : 

مختومقلي: 
اؤيونده لاف اورار هر كيم ............ باتير سؤوشده بللي دير 

ترجمه: افراد ترسو و نامرد در خانه لاف مردي مي زنند، ولي مردان حقيقي در ميدان كار زار شناخته مي شوند. 

ذليلي:
نامرد قوري اؤيده گوزلار .............. باتير سؤوشده بللي دير 

مختومقلي: 
اؤلن قايديپ گلمز آغلاماق بيلن 

ترجمه : با گريه و زاري مردگان برنمي گردند ( زنده نمي شوند) 

ذليلي: 
عقلي بولان اؤليسينه آغلاماز ...................اؤلن ديره لر مي آغلاماق بيلن

و در پايان قطعه شعري از ذليلي به نام: فاش ادر 

همراه بولوپ گزسنگ بير ياخشي بيلن 
ياخشي آدينگ،‌ گزه ن يرده فاش ادر 
يولداش بولسانگ بير پيس بيلن بير زمان 
ياخشينگ اؤرتر، يامانينگي چاش ادر 

ابله گه هيچ يوقماز نصيحت ديسنگ 
بولاجاق ايشلري،‌ اؤنگونده قويسانگ 
اؤزونگه دوست قيليپ سؤزونه اؤيسونگ 
ذهنينگ كاييدر، عقلينگ پوچ ادر 

اي ذليلي الله بيلر راستينگي 
اؤزونگدن اؤكده يوق دييرگه كؤستيني 
تانير بولسانگ دوشمانينگي دوستينگي 
آرابولار سينينگ بيلن اوچ ادر 

ترجمه 
فاش خواهد كرد 
اگر با نيكمردي همسفر شوي 
نام نيك تو را در همه جا فاش خواهد كرد 
واگر با شخص بدي همراهي كني 
خوبيهايت را مخفي كرده ، بدي هاي تو را نمايان خواهد كرد 
شخص ابله نصيحت تورا نمي پسندد
و هرچند عواقب كارهايش رانزد وي بازگويي 
اگر او را به دوستي بپذيري و مطابق سخنانش رفتار كني 
ذهن تو را سزاوار ملامت و عقل تورا زايل خواهد كرد 
اي ذليلي، حرف حق تو را خداوند مي داند 
و براي بيان عيب تو ،كسي كارآمدتر از تو نيست 
اگر خواهان باز شناختن دوست و دشمنت باشي 
كسي است كه ميانه اش را با تو به هم زده و كينه به دل خواهد گرفت.

منبع 
كتاب زندگينامه بزرگان شعر وادب تركمن
فرهاد قاضي

مرحوم شاعر خداى بردى زارعى

خداى بردى (زارعى) چارى بردى نگ اوغلى (1300) نجى هجرى شمسى ييلينده آقچه نينگ غورچانگى قشلاغينده بير متوسط الحال تركمن مشغله سينده دنيا اينيار. موصوف ابتدائى اوقولرينى اوبه مكتب نده اوقاپ اوندان سونگره افغانستان تركمن لرنگ روحانى باشليغى خليفه صاحب قيزل آياق مدرسه سينده اوقه يور و زمانوى علم وبيلم بيلن اوزينى اوبجن اتيار. عربى ديلينى هم غوويجه بيليار اكن . مرحومى قيزل آياق مدرسه سينده اوقولرينى تمام لاندان سونگره شورتپه باريپ اونونگ مدرسه سينده مدرس ليك مقدس وظيفه سينى اجرأ اتيار وشول يرداكى خلقلارنگ آراسينده ( كيچى داملا ) آدينده مشهور بوليور .
زارعى اسلامى علومينگ دنيا سينده بيوك عالم بولمان بلكم اول تركمن ديل و ادبياتينه هم غوويجه دوشنيپ و اوز انه ديل نده كوپ كان شعر لرى دوراديپ گلجك نسل لره ميراث غالديريپ دير . خداى بردى زارعى سنه (1350) نجى هجرى شمسى ييلده اللى ياشينده فانى جهانى ترك اديپ رحمت ايزيديغه اوزينى تابشريور . مرحومى نينگ ياتان يرى ياختى روحى المداما شاد بولسين
مرحوم شاعر خداى بردى زارعى نينگ ايكى غوشغى سى يانمده بار انشاءالله سيزلره حودرلارين
حودرلان - محمد ابراهيم توكل
كتاب - كونگل لر صداسى يازن عبدالمجيد توران ايكنجى جلد
غوشغى لرى 
بيرالله دان ديلالينگ
قاق نانه زار دير
----------------------------
انشاءالله سيزلر بيلن پايلاشرين


  • عبدالكريم ( آيدنگ ) شاعر و يازويجى

    قدرلى عبدالكريم (آيدنگ) يازى اوغلى سنه 1325 نجى هجرى شمسى ييلنگ ثور آيينده افغانستانينگ بادغيس ولايتينگ مارچاق اوبه سينده اورتا ياغدايلى علم دوست مشغله ده دنيا اينيار . باشلانغچ مكتبى آلتى نجى صنفه چنلى اوبه مكتب نده اوقاپ 1339 نجى هجرى شمسى ييلده كابلداكى حربى ليسه سينه سايلانيپ آلنيار . 1345 نجى ييلده حربى خوونحى اون ايكى نجى صنفينى تماملاپ اكادمى تخنيكه شامل بوليار . 1348 نجى ييلده تخنيكى حربى اكاديميه دان فارغ التحصيل بوليپ دوهم بريدمن رتبه ده افغانستانينگ اردو سينده ايلكى بيلن سكيز نجى فرقه نينگ دافع هوا قطعه سينده ايشه باشلايور. سونگره هرات شهرينداكى (17) نجى فرقه ده جواب كارلى حربى غولليق لرينى برجاى اديپ يوريته كانكور امتحان آرقه لى ئونگكى شوروى اتحادغه اوقاماغه گيتمك ليك اوچين سايلانيار . اوچ ييل شوروى اتحادينگ (پينزه ) شهرينده تازه حربى راكت لروغورال لر اوغريندان اوقه يور . سونگره ينه كابلده پلچرخى داقى مركزى ترميم خانه ده ايشه دوام اتديريپ دگروال ليق رتبه سينه چنلى افغانستانينگ ياراغلى گويج لرنينگ دورلى بوليم لرينده وظيفه اجرأ اتيار .
    عبدالكريم آيدنگ حربى غولليق چيليغنه غارامازدان متعلم ليك دوره سيندان باشلاپ شعر وادبيات بيلن غيزيقلانيار وادبى محفل لره هوس بيلن غتناشيپ اوزيندان بولان شاعر ليق طبيعى استعداد و اوقيبنى يوزه چيقريار شول سبب دانم موصوف شعر سوير وشاعر سوير آدم دير. اول ياشليقدان كلاسيك شاعر لرنگ اثر لرينى اولى هوس بيلن اوقاپ اولره بيوك بهابيريپ دير. شويديبم آزده كانده اوزى هم شعر دوزه ديپ دوره ديجى ليك يولينه گونيگيپدير . اونونگ يازان شعر لرى ومقاله لرى گوراش و گونش جريده لرينده مليت هاى برادر مجله سينده تركمنستانينگ كاسى گزيت و اخبار لرينده و همده تركمنستانده چاپ بولان دوستليق آدلى كتابده چاپ بوليپ دير . عبدالكريم آيدينگ غاراشسيز تركمنستانينگ اهلى دابارالى يغناق لرينه غتناشيپ دنيا تركمن لرنينگ گومانتيار بيرلشيك نينگ بيرنجى كنفرانس نگ مديريت نگ اعضا سى و بول غوره مانينگ اساسينى توتان لرنگ بير دير
    حودرلان محمدابراهيم توكل
    كتاب= گونگل لر صداسى يازان عبدالمجيد توران

    اى خدايا من بوگون بيچاره بولدوم نيله يين
    گل وطندان آيريليپ آواره بولدوم نيله يين
    بير آچيلغان گل ايديم من خاره بولدوم نيله يين
    بى گرك دالديم مگر بيكاره بولدوم نيله يين
    درد و رنج وغم بيلن صد پاره بولدوم نيله ييه

    ((( آيدينگ )))
    "}" data-reactid=".r[3mkug]" style="color: rgb(109, 132, 180); cursor: pointer; text-decoration: none;">Like ·  · Unfollow Post · 3 minutes ago near Riyadh

بازدید ها


بیوگرافی ها











ابزار هدایت به بالای صفحه