ابزار وبمستر

جانیم ترکمن | قافیه چیست؟؟

         در فرهنگ لغت*، کلمه ای عربی است و معانی مختلفی مثل پشت گردن،آخر چیزی و حرف یا کلمه آخر بیت ــ حرفی که آخر هر بیت باید آورده شود ــ از آن ذکر شده است.

         و در اصطلاح ادبی دو کلمه یا واژه که حروف آخر آنها یکی باشد یا اگر هم املا هستند، در معنی متفاوت باشند.

مثال:

بریدم از جهــــــــان مکـــــر و پستی                    زدم بر کوی جان با حـــــــال مستی
                                                               طائر       

***: قافیه در تأثیر بخشی و زیبایی شعر نقش بسزایی دارد و از مهمترین تأثیرات آن تکمیل وزن است، یعنی آهنگ برخاسته از وزن را تکمیل می کند و هر بیت مانند نشانه ای، پایان یک قسمت و شروع قسمت دیگری را نشان می دهد.قافیه علاوه بر تأثیر موسیقایی به تنظیم فکر و احساس شاعر کمک می کند، به شعر استحکام می بخشد، مصراعها و بیتها را جدا کرده، به آنها شخصیت می دهد و با تداعی معانی، در آفرینش مفاهیم نو و تازه به شاعر کمک می کند. قافیه در شعر نیمایی نظم مشخصی ندارد.

**توجه**: قافیه و ردیف از پیش تعیین شده، مخصوص شعر سنتی یا همان کلاسیک است. اما قافیه اجباری و ردیف اختیاری است. ردیف همواره تابع قافیه است؛ یعنی، در اولین مصراعی که شاعر قافیه را می آورد، اگر بخواهد از ردیف استفاده کند، بلافاصله بعد از قافیه، ردیف را نیز می آورد.

***: بیتی که هر دو مصرع آن هم قافیه باشد را «مصرّع» یا «مقفّی» گوییم.

***: بیت اول غزل، قصیده و تمامی ابیات مثنوی مصرّعند.

واژه های قافیه:

            واژه هایی است که حرف یا حروف قافیه در آنها مشترک باشد.

مثال:

نهادم بر سر آن، تاج شـــــــــــــاهی                    ربودم دل ز آن با یک نگــــــــــــــاهی

 طائر        

قافیه یا حرف قافیه:

              حرف یا حروف مشترکی که برای قافیه سازی لازم است. گفتیم حرف یا حروف برای قافیه سازی لازم است.

مثال:

           

ساقیــــا جـــــام بده چلّـه مستــانه کنم          زلف مشکیـن پریشان شده را شانه کنم

طائر        

_همانطوریکه می بینید، «کنم» ردیف است ؛ چون معنی تغییر نکرده است.اما واژه های «مستانه» و «شانه»

واژه های قافیه و «انه» حروف قافیه اند.                                                                                  

مثال:

ســــــاقی شود به  میکده مارا صـدا کنی        مستم کنی و از تن و جان رهــــــــــا کنی

طائر        

_همانطور که می بینید واژه «کنی» ردیف و واژه های «صدا» و «رها» واژه های قافیه و حرف «ا» ، حرف قافیه

می باشد.

بازدید ها

بیوگرافی ها

ابزار هدایت به بالای صفحه